Feiten en cijfers

Nanotechnologie draait om kleine deeltjes. Maar ook om groot geld. In 2008 werd wereldwijd ruim 8,4 miljard dollar aan publiek geld in nanotechnologie gestoken. Het bedrijfsleven voegde daar nog eens 8,6 miljard dollar aan toe. En elk jaar nemen de investeringen toe. Nanotechnologie is dus big business. En Nederland doet volop mee.

Groeimarkt
Nanotechnologie is een technologie die – net als ICT – in heel veel verschillende kennisgebieden en toepassingen opduikt. De grafiek hieronder laat dat goed zien.

 
Het marktpotentieel van nanotechnologie is dan ook enorm. Volgens Lux Research (2009) gaat het om een wereldwijde markt die in 2015 meer dan 3100 miljard dollar waard zal blijken. Toegegeven, het gaat hierbij om de totale omzet van alle eindproducten waarin nanotechnologie is verwerkt.

Nederland Nanoland
In 2006 waren 270 Nederlandse bedrijven actief op het gebied van nanotechnologie. Jaarlijks komen daar zo’n 11 nieuwe bij. Opvallend is de concentratie van nano-activiteiten in Noord-Brabant. In 2003-2005 stond deze regio qua aangevraagde patenten zelfs in de mondiale top-10. Alleen enkele regio’s in de VS, Japan en Zuid-Korea deden het beter, zo blijkt uit gezaghebbend onderzoek van de OECD. Nederland als geheel scoort ook goed op nanopatenten. In alle patentoverzichten staat Nederland stevig op de 7e plek. Dat laat onderstaande grafiek zien (nr. 1 en 2, respectievelijk de VS en Japan, staan niet genoemd in de grafiek).

Naast patenten zijn ook wetenschappelijke publicaties een goede graadmeter voor de kwaliteit van het Nederlandse nano-onderzoek. Vergeleken met andere Europese landen staat Nederland op de 8e plaats. Dit lijkt misschien niet spectaculair. Maar er wordt veel verwezen naar Nederlandse publicaties: in 2006 had Nederland wereldwijd de hoogste citatiescore (2589) op het gebied van nanotechnologie, vóór Zwitserland (2369) en de Verenigde Staten (2265).

Innovatief onderzoek kost geld en dus moeten er keuzes worden gemaakt. Het kabinet heeft nanotechnologie hoog op de agenda staan. Ter illustratie: In 2009 stond Nederland op de 9e plek als het gaat om publiek onderzoeksgeld dat in nanotechnologie werd gestoken (zie grafiek hieronder). En onlangs nog werd 125 miljoen euro vrijgemaakt om nieuwe nano-producten voor het bedrijfsleven te ontwikkelen. Een klein bedrag daarvan is gereserveerd voor onderzoek naar de risico’s van nanodeeltjes.

Meer informatie:

• Nederland Nanoland: Notitie voor de rondetafel Nanotechnologie van de Vaste Kamercommissie voor Economische Zaken op 3 juni 2009
• Flux. Magazine Rathenau Instituut. September 2009.
• Nederlands Nano Initiatief. Strategische Research Agenda Nanotechnologie 2008.