Geschiedenis van nanotechnologie
Bucky balls en nanobuisjes
In 1959 hield Richard Feynman een lezing, getiteld There’s plenty of room at the bottom. Hij voorspelde hierin de opkomst van een vakgebied dat zicht zou bieden op de verborgen wereld van moleculen en atomen.
En dat niet alleen. Het zou zelfs mogelijk worden om deze atomen zo te manipuleren dat geheel nieuwe materialen konden worden gemaakt. Feynmans lezing is visionair gebleken. Wetenschappers gingen inderdaad de verborgen wereld van atomen en moleculen ontdekken. Enkele mijlpalen:
- 1981: De Scanning Tunneling Microscope zorgt voor een ware doorbraak. Dit instrument kan tot een miljoenste van een meter vergroten.
- 1985: Ontdekking van de bucky ball. Dit is een molecuul in de vorm van een voetbal. Het is opgebouwd uit zestig koolstofatomen. Ze zijn enorm sterk, kunnen gevuld worden met gas en wellicht zelfs medicijnen. Bij lagere temperaturen kunnen de bucky balls supergeleidend zijn.
- 1989: Don Eigler slaagt er in om individuele atomen daadwerkelijk te manipuleren. Op een stukje metaal rangschikt hij 35 Xenon-atomen, zodat de naam van zijn werkgever – ‘IBM’- valt te lezen.
- 1991: De Japanner Sumio Iijima ontdekt het bestaan van koolstof-nanobuisjes. Dit zijn koolstofatomen die als een rol kippengaas zijn opgerold. De buisjes zijn oersterk en buigzaam tegelijk. Ze worden inmiddels toegepast in o.a. tennisrackets, racefietsen en autobumpers.
- 1998: Wetenschappers bouwen een eerste ´DNA-machine’ op nanoschaal. Stel je hierbij geen geavanceerde machine voor. Eerder ging het om een soort miniscuul pincet, opgebouwd uit drie strengen synthetisch DNA. Het pincet opent en sluit zich onder invloed van een vierde DNA-streng en kan in de toekomst wellicht helpen om kapotte cellen te repareren.
Tegenwoordig kent nanotechnologie vele toepassingsgebieden: van geneeskunde, elektronica, chemie tot bijvoorbeeld de voedselindustrie. Vaak gaat het om veelbelovende ontwikkelingen. Zo maakten onderzoekers van het London’s Free Hospital een stukje kunstmatige ader voor bypass operaties. De techniek wordt nu klinisch getest. De artsen verwachten er duizenden mensen mee te kunnen helpen.
Lees meer over toekomstdromen en verbeelding over nanotechnologie
Meer informatie: