Nieuwe geneeskunde
Alleen maar voordelen?
De basiseenheid van het menselijk lichaam is de cel. In onze cellen ligt de genetische informatie opgeslagen. Daar wordt de activiteit van ons lichaam op moleculair niveau geregeld. De afgelopen decennia is steeds meer ontdekt hoe door afwijkingen op dit niveau ziekten als kanker en dementie ontstaan. Nanotechnologie maakt het mogelijk om deze afwijkingen eerder op te sporen én te bestrijden.
Video: Dave Blank vertelt over de mogelijkheden van nanomedicine. Dave Blank is directeur van Mesa+. Bron: http://www.idealize.nl/
Meer aandacht voor de individuele patiënt
In onze Westerse landen is er veel hoogwaardige zorg. Maar die sluit niet altijd aan op de behoeften van de individuele patiënt. Voor het vroeg opsporen en bestrijden van ziekten zijn genetische verschillen belangrijk. In de ontwikkeling van nanomedicine speelt men daarop in. Ook levert nanotechnologie goedkope sensoren voor het gebruik van medische technologieën buiten het ziekenhuis, bijvoorbeeld in thuistests. Zo draagt nanotechnologie bij aan twee belangrijke trends in de gezondheidszorg: preventie en decentralisatie.
De vraag is of deze ontwikkelingen alleen maar voordelen opleveren. Met de risico's van de gebruikte nanomaterialen lijkt het vooralsnog wel mee te vallen. Maar gaan mensen door de groeiende aandacht voor preventie zich vaker zorgen maken over hun gezondheid? Zijn er ook goede behandelmogelijkheden voorhanden naast al die nieuwe goede en goedkope diagnostiek? En stel dat het mogelijk wordt om met slimme technologie real-time het risico op ziektes te monitoren, wie moeten dan toegang hebben tot deze informatie? De burger zelf, de dokter, of ook de overheid en zelfs de zorgverzekeraars? Hoe zit het met de verantwoordelijkheid van artsen, wanneer patiënten zelf hun gezondheid kunnen meten? En zal nanomedicine wel voor iedereen betaalbaar zijn?
Nano en de toekomst van de zorg
Veel van bovenstaande vragen gelden ook voor andere medicijnen of medische apparaten. Maar dat betekent niet dat de antwoorden al bekend zijn. Eerst moeten we bepalen welke vragen meer onderzoek en politieke discussie nodig hebben. Zo zijn er inmiddels zo’n vijftig producten op de markt die je nanomedicine zou kunnen noemen. Maar aan een zwangerschapstest worden andere eisen gesteld dan aan een zelftest voor borstkanker. En of een nieuwe therapie bijdraagt aan de kwaliteit van leven is niet alleen een vraag voor individuele patiënten. Ook de kosten voor de samenleving en de beschikbaarheid voor minder rijke landen spelen een rol. Overheid, wetenschappers, bedrijven en patiënten moeten daarom elke keer opnieuw besluiten hoeveel de ontwikkeling van nieuwe medische technieken ons waard is.
Meer informatie:
- Achtergrondnotitie en verslag werkbezoek nanogeneeskunde Eerste en Tweede Kamerleden 16 april 2010
- Hoofdstuk ‘Gezondheid als permanente bron van zorg’ van Marianne Boenink uit Leven als Bouwpakket
- Opinion nr. 21 van de European Group on Ethics ‘Ethical aspects of nanomedicine’