Hoe groen is groen?
Mogelijk ook milieurisico’s
Eén van de grote beloftes van nanotechnologie is een groene en duurzame toekomst. Maar aan het gebruik van nanomaterialen zijn mogelijk ook milieurisico’s verbonden. Daar is nog weinig onderzoek naar gedaan.
Veel nanodeeltjes in het milieu komen gewoon uit de natuur zelf voort. Anderen brengen we zelf al jaren de lucht in, via kantoorprinters of uitlaten van auto’s. Nieuwe – en ook groene – nanoproducten kunnen ervoor zorgen dat er nog meer van die deeltjes in het water, de lucht of de grond terecht komen. Dat kan gebeuren bij de productie, het gebruik ervan of als we het weggooien.
Het RIVM constateerde in 2008 dat er voor het milieu nauwelijks aanknopingspunten zijn om beschermende maatregelen te ontwikkelen. Heel voorzichtig zijn en emissies van nanomaterialen zoveel mogelijk beperken is daarom de boodschap. Groene nanotech bedrijven krijgen van Lux Research daarom het advies mee: “to keep their noses clean to maintain their ‘green’ street credibility.”
Het European Environmental Bureau (EEB) is een koepelorganisatie van 140 milieuorganisaties in Europa. Het heeft inmiddels een boekje geschreven over beide kanten van de groene nano-medaille. Hun betreffen niet alleen de milieu-effecten van nanodeeltjes, maar ook het gebrek aan Levens Cyclus Analyses (LCA’s). Ze vragen zich af hoeveel energie er eigenlijk nodig is bij de productie van nano zonnepanelen in vergelijking met de energie die ze opleveren. Onderzoekers van de Yale Universiteit hebben laten zien dat zo'n analyse bij de productie van koolstofnanobuisjes nogal ongunstig kan uitpakken.
Het EEB signaleert dat er vaak sprake is van high tech productieomgevingen, hoog energie- en waterverbruik, veel afval en giftige chemicaliën en oplosmiddelen. Verder waarschuwt het EEB dat technologische innovatie niet vanzelf leidt tot duurzame oplossingen. Veel efficiëntere technologische toepassingen leiden bijvoorbeeld vaak tot een toename in productie en consumptie (het rebound effect).
Meer informatie: