Bio-engineering ontwikkelt zich zo snel dat de Europese regelgeving dient te worden geëvalueerd of zelfs hervormd om een hausse aan ethische en politieke dilemma’s te voorkomen. Ook dienen wetenschappers meer verantwoordelijkheid te nemen voor de politieke en sociale impact van ontdekkingen zoals synthetische cellen en slimme implantaten. Nu de barrières tussen technologie en biowetenschappen in hoog tempo wegvallen, wordt het lastig om te voorspellen welke invloeden bio-engineering zal hebben op de mens in de 21ste eeuw.
Berg politieke dilemma's
De conferentie Making Perfect Life die, georganiseerd door STOA en het Rathenau Instituut, op 10 november in Brussel plaatsvond, was tegelijk een inspirerende en indrukwekkende ervaring voor de 120 politici en wetenschappers. “Het is duidelijk geworden dat we straks voor een berg aan politieke dilemma’s zullen staan,” gaf Europarlementariër en STOA-bestuurslid Vittorio Prodi aan. “We leven in een tijdperk waarin het van groot belang is om de menselijke waardigheid te beschermen.”
De discussies en presentaties maakten duidelijk dat Europese staten en burgers de komende decennia de gevolgen zullen merken van een golf aan nieuwe ontwikkelingen in bio-engineering. “Waar het debat voorheen ging over klonen en genetische modificatie zien we nu revolutionaire stappen op vier fronten: het lichaam, de hersenen, intelligente objecten en levende objecten. Al deze ontwikkelingen leiden tot nieuwe ethische vragen,” aldus Rinie van Est van het Rathenau Instituut.
Genetische privacy beschermen
Een van die vragen is welke gevolgen deze nieuwe interventies hebben op het lichaam en de menselijke waardigheid. En vooral of de huidige Europese regelgeving afdoende is om de snelle ontwikkelingen in goede banen te leiden. Van Est: “Hoe gaan op afstand bestuurbare robots de regels van oorlogsvoering veranderen? En hoe wordt onze genetische en mentale privacy beschermd? Technologie komt steeds dichterbij ons.”
De sector bio-engineering is bovendien enorm aan het groeien. In 2003 werden nog maar 50 experimenten met stamcellen gedaan, nu zijn dat er al 2250. Vooral in China en de Verenigde Staten commercialiseert de sector snel. “Het is moeilijk om alle ontwikkelingen bij te houden, want het tempo ligt hoog,” stelde Stephen Minger van GE Healthcare. “We beschikken over de technologie om in de toekomst op grote schaal cellen te produceren, waarmee we zieke menselijke cellen kunnen vervangen. De vraag is alleen: kunnen we nog van kwaliteit van leven spreken als we 120 jaar oud worden?”
Meer informatie nodig
Duidelijk is ook dat zowel kenners als leken nu feitelijk nog te weinig weten van de gevolgen van bio-engineering. Wetenschappers weten nog niet hoe geïmplanteerde stamcellen zich op lange termijn gedragen, wat het moeilijk maakt voor de farmaceutische industrie om hierin te investeren. Tegelijkertijd dient ook het publiek beter geïnformeerd te worden over hoe onze privacy en ons welzijn wordt geraakt door moderne technologie.
De filosoof Roger Strand waarschuwde voor de risico’s die aan synthetische biologie en robotica zijn verbonden. “We denken wel dat we alle wetenschappelijke vindingen kunnen reguleren, maar de vraag is ook: wie beslist straks over hoe we omgaan met bio-engineering?”
Onzekere factoren
Europarlementariër Malcolm Harbour sloot zich hierbij aan. “Europese beleidsmakers hebben veel werk te doen, want als we naar de toekomst kijken liggen er veel onzekere factoren op tafel. De komende tien jaar dienen we de effecten van stamcellen op lange termijn te monitoren. Daarna dienen we ons de vraag te stellen: hoe ver willen we gaan?”
Download een uitgebreider verslag (ENG)
Meer informatie:
- Publicatie Making Perfect Life. Monitoring Report - Phase II
- Project Making Perfect Life