Recycling is ‘hot’. Als we maar zoveel mogelijk recyclen, dan pakken we zowel grondstoffenschaarste als milieuvervuiling aan. Of ligt het genuanceerder? D66-parlementariër Stientje van Veldhoven lanceerde onlangs het concept 'grondstoffenrotonde’: Nederland zou afvalstromen van over de hele wereld kunnen verwerken tot bruikbare grondstoffen en ze dan weer exporteren. Daarover ging de sessie ‘Grondstoffenpolitiek’, die het Rathenau Instituut als onderdeel van het KIVI NIRIA Jaarcongres op 23 november organiseerde in Delft.
Andere bronnen
Otto Friebel is managing consultant bij Van Gansewinkel. Van Gansewinkel is niet alleen als afvalverwerkingsbedrijf, vertelde hij, maar ook een grondstoffenleverancier en kennisbedrijf. Bij ongewijzigde consumptie zijn veel metalen binnen enkele tientallen jaren niet meer rendabel te winnen. We zullen onze materialen uit andere bronnen moeten halen, betoogde hij. “We zullen producten zo moeten ontwerpen dat ze makkelijk te recyclen zijn, zonder dat er bij elke ronde kwaliteit verloren gaat.”
René Kleijn van het Centrum voor Milieuvraagstukken van de Universiteit Leiden zorgde voor de kritische noot. Misschien kunnen we wel helemaal niet overstappen op 100 procent duurzame energie, omdat we daarvoor simpelweg te weinig grondstoffen hebben. Recyclen kan helpen, maar er zijn veel uitdagingen. Er zijn technische en logistieke obstakels, economische uitdagingen en milieu-aspecten. Als de wereldwijde consumptie doorzet zoals verwacht, dan zullen we onvermijdelijk tegen grenzen aanlopen.
Grondstoffenrotonde
Kleijn gaf vervolgens zijn visie op het concept van Nederland als grondstoffenrotonde. “We hebben er inderdaad de infrastructuur en de kennis voor. Maar waar ik over twijfel is of we wel zo’n grote industrie in ons land zouden willen hebben – veel groter dan onze huidige industrie. Hoe zorg je ervoor dat je het echt schoon houdt?”
Vervolgens richtte de discussie zich op de energie die nodig is om materialen te recyclen. Friebel benadrukte dat die te minimaliseren is door al bij het ontwerp van een product rekening te houden met latere recycling. Friebel eindigde met een positieve noot ten aanzien van het huidige beleid: “Langzaamaan zien we een verschuiving: de wetgeving wordt flexibeler om ruimte te bieden aan de ontwikkelingen ten aan zien van recycling. Dat is een positieve ontwikkeling.”
Download het volledige verslag van de sessie Grondstoffenpolitiek