Wat is valorisatie eigenlijk? Met die vraag opende de Valorisatieparade van het Rathenau Instituut en de Jonge Akademie. Ruim 250 wetenschappers, beleidsmakers, communicatiedeskundigen en anderen wilden er meer over weten. Directeur van het Rathenau Instituut Jan Staman gaf een eerste denkrichting: het gaat erom dat kennis tot waarde wordt gebracht.
Relevantiewijzer
In de weken voor de valorisatieparade konden wetenschappers op internet de Relevantiewijzer invullen. Peter Paul Verbeek, voorzitter van de Jonge Akademie, presenteerde de uitkomsten. De test kon vier types opleveren: liefhebbers, welwillenden, bedachtzamen en onderzoekers pur sang. De meeste respondenten bleken liefhebbers van valorisatie. Opvallend was vooral dat de verschillen in werkelijke valorisatie tussen de groepen niet zo groot waren.
Toeval afdwingen
Hierop kwamen twee mensen aan het woord die ruime ervaring hebben met valorisatie: Albert van den Berg (hoogleraar aan de Universiteit Twente en adviseur bij de oprichting van diverse spin-off bedrijven) en Jan Raaijmakers (directeur wetenschap en bedrijfsontwikkeling bij farmaceutisch bedrijf GlaxoSmithKline en hoogleraar aan de Universiteit Utrecht). Ze benadrukten beiden dat valorisatie vaak voortvloeit uit toevallige ontmoetingen. Serendipiteit is van groot belang. Het toeval moet afgedwongen worden, bijvoorbeeld door in contact te treden met mensen waar je nauwelijks inhoudelijke raakvlakken mee hebt.
Pauzeparade
Tijdens de pauze was er volop gelegenheid om praktische ideeën op te doen voor valorisatie. Er was een workshop ‘hoe kom ik in de krant’ door een wetenschapsjournalist van de Volkskrant. Bezoekers konden op een oefen-verjaardag leren uitleggen wat ze in het dagelijks leven doen. Een indicatorendame vertelde bezoekers wat hun persoonlijke troeven voor valorisatie waren, en nog veel meer.
De geboorte van Arend
Na de pauze was er theater over de geboorte van Arend. Arend bleek een stukje kennis om beelden te herkennen. Arend stuitte aanvankelijk op gesloten deuren en eindigde in de kelder van een universiteit. Zijn ouders bleven hem echter trainen, en dankzij kaassoufflés en tennisclubs kwam Arend terecht op de afdeling radiologie van een ziekenhuis.
Alfa- en gammawetenschappen
Hierna gingen Folkert Kuiken (bijzonder hoogleraar Universiteit van Amsterdam) en Valerie Frissen (strateeg bij TNO en bijzonder hoogleraar Erasmus Universiteit, betrokken bij het topteam Creatieve Industrie) in gesprek over valorisatie in de alfa- en gammawetenschappen. Ze lieten zien dat ook daar valorisatie goed mogelijk is, maar wel aanpassingen vergt in de manier van werken. In de creatieve industrie zijn bijvoorbeeld veel kleine bedrijfjes met een bijzonder korte innovatiecyclus. Zij hebben de middelen en de tijd niet om zelf een wetenschapper in te zetten, maar indirect hebben ze heel veel belang bij het onderzoek dat nu al wordt uitgevoerd. Daar moeten dus ontmoetingen worden georganiseerd en verbindingen tot stand gebracht.
Donald Duck
Aansluitend discussieerde een panel met de aanwezigen over obstakels voor valorisatie. Vooral tijdsdruk bleek een veelkoppig monster. Op Twitter (#VP11) werd de vraag gesteld hoe je valorisatie kunt combineren met de nog altijd stijgende publicatiedruk. Ook rees de vraag in welke fase je moet leren valoriseren. Je moet immers wel eerst kennis ontwikkelen voordat je die tot waarde kunt laten komen. De discussie ging niet alleen over obstakels, maar ook over manieren om toch valorisatie te stimuleren.
Frans Berkhout (hoogleraar IVM) vertelde dat zijn instituut jaarlijks een prijs uitreikt voor de meest bijzondere manier om te valoriseren. Zijn ideaal: een theorie die terechtkomt in de Donald Duck: dan heb je pas echt het grote publiek bereikt.
Bekijk meer foto's op Facebook
Meer informatie:
- Project De maatschappelijke bijdrage van wetenschap
- Doe de Relevantiewijzer