Camera’s op straat, een chipkaart in het openbaar vervoer en straks ook landkaarten met live beelden. Het boek Check in / Check uit. De digitalisering van de openbare ruimte laat zien dat de informatiesamenleving een nieuwe fase ingaat waarin de openbare ruimte steeds verder digitaliseert. Dagelijkse handelingen als betalen, door de OV-poortjes lopen en autorijden, worden steeds meer vastgelegd. Onze digitale identiteit wordt daarmee steeds ‘rijker’. Dat biedt interessante mogelijkheden, bijvoorbeeld voor marketing of opsporing. Er zijn echter ook risico's: verlies van anonimiteit, misbruik van persoonsgegevens en systeemdwang.
Het Rathenau Instituut pleit daarom voor een actievere rol van de gebruikers in deze nieuwe fase. Door hen meer controle te geven over eigen persoonsgegevens, kunnen zij meer profiteren van het digitale profiel dat van hen wordt opgebouwd. Op donderdag 20 mei komt het boek uit en vindt een talkshow met verschillende gasten plaats in Las Palmas in Rotterdam.
Over het boek
De lezer van Check in / Check uit wordt in zes case studies –waaronder de OV-chipkaart, de betaalmobiel en de genetwerkte auto- geconfronteerd met zijn digitale identiteit die hij op straat met zich meedraagt. Dagelijkse handelingen zoals het lopen door de OV-poortjes, betalen en autorijden, worden exact vastgelegd. Ons persoonlijk profiel wordt daardoor steeds ‘rijker’. Ook het aantal partijen dat daarvan gebruik maakt wordt steeds groter.
Twaalf ontwerpprincipes voor een nieuwe informatiesamenleving
Het Rathenau Instituut signaleert een nieuwe fase in de informatiesamenleving waarin onze openbare ruimte digitaliseert: ‘Nu de digitale ruimte steeds meer als een schil om de fysieke omgeving komt te liggen, moeten wij opnieuw kijken naar de regulering van onze openbare ruimte’, zeggen de auteurs van Check in / Check uit.
De auteurs presenteren twaalf ontwerpprincipes om deze nieuwe fase vorm te geven. Daarin spelen de gebruikers een belangrijke rol. Die zou meer controle moeten krijgen over hun eigen profiel. Soms willen mensen anoniem blijven en soms willen zij herkend worden. Laat ze zelf die keuze maken.
Maak de persoonsgegevens niet alleen transparanter, maar laat de gebruikers er ook veel meer zelf van profiteren. Dat kan bijvoorbeeld via een best pricing system in het openbaar vervoer of een real time kaart om te kijken op welke plekken het druk en rustig is.
Om dit profijt te verhogen, dienen de overheid en het bedrijfsleven de informatie die zij via diverse informatiesystemen verzamelen, beter toegankelijk te maken. Niet alleen omdat gebruikers recht hebben op deze informatie, maar ook om de acceptatie van dergelijke grote technologische systemen te vergroten.
Ook waarschuwen de auteurs voor systeemdwang. Als onze bewegingen ‘getomtomiseerd’ worden, maakt dat het leven voorspelbaar maar gaat dat ten koste van de spontaniteit. Soms is het ook goed om iemand te ontmoeten die niet in ons profiel past.
Tags uitlezen met smartphone
Het boek Check in / Check uit gaat niet alleen over de nieuwste technologieën, het bevat zelf ook een innovatieve technologie. Alle illustraties zijn namelijk met tags vormgegeven. Zo krijgt ook het fysieke boek een digitale identiteit. Door de tags met een smartphone uit te lezen, kan de lezer direct inloggen op up tot date informatie, audio fragmenten en filmpjes.
Talkshow op 20 mei in Las Palmas in Rotterdam
Het boek Check in / Check uit wordt feestelijk gepresenteerd op donderdag 20 mei in Las Palmas in Rotterdam. Tijdens een talkshow hebben verschillende gasten een tweegesprek over mobiliteit, innovatie, het ontwerp van systemen in de openbare ruimte en veiligheid.
De volgende personen nemen daaraan deel:
- Mobiliteit: Maarten Oldenhof, directeur van Automotive Navigation Data en Pedro Peters, algemeen directeur van de Rotterdamse RET
- Ontwerp van systemen in de openbare ruimte: Max Cohen de Lara/ David Mulder, partners van creatief bureau XML en kunstenaar Daan Roosegaarde, maker van het interactieve kunstwerk Dune
- Veiligheid: Jeroen Eijskoot, strategisch programma manager van de voorziening tot samenwerking Politie Nederland (vtsPN en Marc Schuilenburg, criminoloog aan de Vrije Universiteit Amsterdam.
Joep Schrijvers –auteur van Het Wilde Vlees, de tomtomisering van de passionele mens- luistert de bijeenkomst op met een prikkelende column.
Noot voor de redactie:
Voor vragen over de inhoud van het boek Check in/ Check Uit of interviews met de auteurs: Quirine van der Klooster; 070-3421542 of q.vanderklooster(at)rathenau.nl.
Voor de aanvraag van een recensie-exemplaar en beeldmateriaal kunt u zich wenden tot NAi Uitgevers, Maaike Delemarre of Sarah van Apeldoorn, office management, 010 201 0133, of e-mail info@naipublishers.nl. Van uw recensie ontvangen wij graag een kopie.
Wanneer u aanwezig wilt zijn op de boekpresentatie kunt u dat doorgeven via inschrijvingen(at)rathenau.nl
Gegevens boek: Check in / Check uit. De digitalisering van de openbare ruimte | C. van ’t Hof, R. van Est en F. Daemen | Paperback | Geïllustreerd (kleur en zw&w) | 288 pages | 17 x 24 cm | Nederlandse editie | ISBN 978-90-5662-742-9 | € 29.50 | Vormgeving: Beukers Scholma | Publicatiedatum: 20 mei 2010 | Check: www.naipublishers.nl/checkincheckuit
Het Rathenau Instituut laat de invloed van wetenschap en technologie op ons dagelijks leven zien en brengt de dynamiek ervan in kaart; door onafhankelijk onderzoek en debat.
NAi Uitgevers is een internationaal georiënteerde uitgever, gespecialiseerd in het ontwikkelen, produceren en distribueren van boeken over architectuur, beeldende kunst en verwante disciplines.