Documentairekanaal Holland Doc 24 zendt vanaf aanstaande zaterdag 18 juni een week lang documentaires uit over intieme technologie. De aanleiding is het 25-jarig bestaan van het Rathenau Instituut. De documentaires gaan over technologie die ons leven en onze privésfeer binnendringt, tussen ons in komt te staan en op ons gaat lijken. Zo gaat Erasing David (2010) over onze persoonsgegevens in databestanden, Mechanical Love (2007) over hoe menselijk robots kunnen worden en Vrienden voor het leven (2011) over het delen van lief en leed op Facebook. Naast de documentaires, zendt Holland Doc 24 ook interviews uit met Rinie van Est en Ira van Keulen, onderzoekers bij het Rathenau Instituut.
Intieme technologie
We houden contact met elkaar via email, Twitter, Skype en Facebook. Databases registreren onze persoonlijke gegevens, van medicijngebruik tot ons koopgedrag. Robots lijken steeds meer op echte mensen. En virtuele tegenstanders in een computergame zien er inmiddels zo echt uit, dat het uitschakelen ervan mededogen opwekt. Technologie komt daarmee steeds dichter op en onder onze huid.
Dichterbij
Holland Doc 24 programmeert de themaweek 'Intieme Technologie' naar aanleiding van het 25-jarige bestaan van het Rathenau Instituut. Met het jubileumthema Dichterbij brengt het instituut de veranderingen binnen de driehoek wetenschap/ technologie, politiek en publiek onder de aandacht. De scheidslijnen tussen deze domeinen vervagen of verdwijnen. Dat leidt tot vragen en dilemma’s.
Dichterbij verkent drie onderwerpen: Intieme technologie (technologie die steeds meer in onze privésfeer komt), evidence based policy (beleid gebaseerd op wetenschappelijke feiten en cijfers) en de maatschappelijke bijdrage van wetenschap (de wetenschapper die de waarde van zijn onderzoek voor de samenleving moet laten zien).
Een week lang 'intieme technologie' op documentairezender Holland Doc 24
In de week van 18 tot en met 24 juni zijn de volgende documentaires digitaal te zien:
· Emoticons (2008) waarin Heddy Honigmann mensen portretteert voor wie de virtuele wereld belangrijker geworden is dan de dagelijkse werkelijkheid. Het is hun ‘echte’ wereld geworden. Online zoeken ze contact met zielsverwanten en lotgenoten en vinden ze troost, hulp, vriendschap en liefde. Zo proberen ze een oplossing te vinden voor hun worsteling met universele thema's als eenzaamheid, angst en onzekerheid.
· De Engelse filmmaker David Bond wil in Erasing David (2010) weten hoeveel persoonlijke informatie over hem is opgenomen in de digitale bestanden van de overheid en privé-organisaties en vraagt zich af wat er met die informatie gebeurt. Om hier achter te komen duikt hij een maand onder en, naïef als hij is, daagt hij twee rechercheurs uit om hem met openbaar toegankelijke data op te sporen. David komt er al snel achter dat zijn ideeën over privacy achterhaald zijn. Hij heeft niets te verbergen, maar er is genoeg te vrezen in de gedigitaliseerde maatschappij.
· In de BBC-documentaire Human v2.0 (2006) kijken we vooruit naar het jaar 2030. De mensheid staat dan aan het begin van een nieuw tijdperk. Ontwikkelingen op het gebied van neurowetenschappen en computertechnologie vervagen in hoog tempo de grens tussen mens en machine. Volgens uitvinder en futuroloog Ray Kurzweil gaan rond 2030 nanobots samenwerken met de neuronen in onze hersenen. Kurzweil en ook wetenschappers als Henry Markram, die aan het hoofd staat van het Human Brain Project, kunnen niet wachten tot het zo ver is, maar in de documentaire Human v2.0 zijn ook tegengeluiden te horen.
· Om de rol van robots in onze huidige en toekomstige samenleving te onderzoeken, reisde de Deense documentairemaker Phie Ambo af naar Japan. In Mechanical Love (2007) zien we hoe professor Hiroshi Ishiguro onderzoek doet naar hoe menselijk robots kunnen worden. Daarnaast bezoekt Ambo bejaarde vrouwen in Duitsland en Italië, die robots in de vorm van een zeehond als gezelschapsdier hebben gekregen. Zijn robots een aannemelijk substituut voor menselijke liefde?
· Dit jaar bestaat de iPod tien jaar. Door de komst van dit apparaatje is onze manier van omgaan met muziek, foto's en film enorm veranderd. Na de iPod kwamen ook sociale netwerken en smartphones binnen handbereik, zodat we inmiddels niet meer mét media leven, maar ín media. Wat betekent dat en kunnen we nog wel zonder? In iPod, iPhone, iAm (2010) verkent IJsbrand van Veelen deze nieuwe omgangsvormen.
· Serieuze spelletjes, een aflevering van het wetenschappelijke programma Labyrint (2009) belicht de wijze waarop nieuwe technieken een revolutie teweeg brengen op het gebied van robotica en gaming. Patiënten kunnen spectaculair beter en sneller revalideren dankzij de nieuwste computertechnieken. Maar diezelfde computertechniek brengt ook grote veranderingen in oorlogsvoering. Militairen voeren vanachter een computerscherm een bijna virtuele oorlog. Wat vinden we van robots die zelf beslissen of en op wie ze schieten?
· Het is dé hype van dit moment: Facebook. Vier miljoen Nederlanders delen op deze website lief en leed met hun vrienden en collega's. Maar ze delen hun hebben en houden ook met een bedrijf dat een slechte naam heeft als het gaat om privacy. Reporters Vrienden voor het leven (2011) laat zien dat Facebook zelfs het leven in kaart brengt van mensen die helemaal niet op Facebook zitten en zet de privacy van de gebruiker af tegen het financiële gewin van dit bedrijf.
Intieme relaties met virtuele vrienden
18 t/m 24 juni bij Holland Doc 24
Een aantal van de documentaires is al online te bekijken via de website van Holland Doc 24.
Holland Doc 24 is te bekijken op de volgende manieren:
• Livestream op het internet: www.hollanddoc.nl/live
• Bij UPC Digital op: kanaal 309
• Bij CAIW op: kanaal 119
• Bij Ziggo op: kanaal 206
• Interactieve tv van KPN: kanaal 102
Noot voor de redactie:
Voor meer informatie, interviews en beeldmateriaal kunt u contact opnemen met Quirine van der Klooster; 070-3421542.
Het Rathenau Instituut laat de invloed van wetenschap en technologie op ons dagelijks leven zien en brengt de dynamiek ervan in kaart; door onafhankelijk onderzoek en debat