Het werk van de afdeling Technology Assessment wordt deels door het Rathenau Instituut zelf gedaan, en deels door externe onderzoekers en bureaus. Er zijn twee hoofdlijnen in het onderzoek dat het instituut doet:
- manieren om te onderzoeken hoe burgers over (aanstaande) ontwikkelingen en veranderingen in de maatschappij denken, bijvoorbeeld enquêtes en focusgroepen.
- manieren om te onderzoeken wat de implicaties van opkomende technologieën zijn, bijvoorbeeld door literatuurstudie en door interviews met mensen die nieuwe technologieën werken of die ze ontwikkelen.
De uitkomsten van de onderzoeken worden ingezet om zowel burgers, beleidsmakers, politici en stakeholders te infomeren, adviseren en te stimuleren. Om hen ertoe te bewegen over de onderwerpen in debat te gaan en tot beleid te komen dat rekening houdt met de effecten van technologische ontwikkelingen. Onderzoeksresultaten worden naar buiten gebracht in rapporten, verslagen, essaybundels en andere publicatievormen. Daarnaast maakt het instituut gebruik van communicatiemiddelen als:
- festivals
- toneelstukken
- tentoonstellingen
- film
- debatten
- Berichten aan het Parlement, waarin de belangrijkste uitkomsten en conclusies van onderzoeken voor Tweede Kamerleden worden samengevat
Het werk van de afdeling Science System Assessment bestaat uit onderzoek naar het wetenschapssysteem zelf in combinatie met onderzoek naar de mening van burgers over de wetenschap. Het zwaartepunt ligt op het eerste. Methodes die de afdeling daarvoor gebruikt zijn:
- literatuuronderzoek
- analyse van bibliometrische en scientometrische gegevens, om patronen te ontdekken in de output van (Nederlands) wetenschappelijk onderzoek, bijvoorbeeld hoeveel onderzoek er wordt gepubliceerd of hoe vaak dat geciteerd wordt
- interviews met wetenschappers
- focusgroepen onder burgers
Het bekend maken van de resultaten gebeurt via onderzoeksrapporten. Daarnaast zet het Rathenau Instituut middelen is als:
- workshops aan universiteiten, over onderzoeksresultaten of werkwijzes voor evaluaties
- het verspreiden van handleidingen
- het verspreiden van software, zoals de toolkit SAINT om grote hoeveelheden bibliometrische gegevens te analyseren
Daarnaast wordt voor beide afdelingen gebruik gemaakt van middelen als:
- website van het Rathenau Instituut en andere relevante websites
- sociale media online
- bijdragen aan congressen
- het benaderen van de media met o.a. persberichten en opiniestukken
- het tijdschrift Flux
- wetenschappelijke artikelen
- wetenschappelijke rapporten
- gepopulariseerde versies van de uitkomsten van het onderzoek, zoals de Feiten & Cijfers-reeks en geïllustreerde boekjes
- bijeenkomsten met wetenschappers en met stakeholders, beleidsmakers en politici