Kunnen we de opwarming van de aarde onder controle houden door technisch ingrijpen in het klimaatsysteem?
Wetenschappelijke publicaties (IPCC) geven aan dat de aarde aan het opwarmen is, mogelijk met 1,5 tot 4 graden of zelfs meer. Dit kan volgens veel klimaatwetenschappers grote gevolgen hebben voor onze ecosystemen en bijvoorbeeld onze voedselvoorziening.
Bezorgde wetenschappers zijn bezig met de ontwikkeling van opties om het klimaat te koelen als de nood aan de man komt. Dit heet geo-engineering of klimaatengineering. Stofdeeltjes als sulfaat kunnen in de lucht worden gebracht, en zo een vulkaanuitbarsting nabootsen, om zonlicht tegen te houden. Ook kunnen wolken witter worden gemaakt of spiegels in de ruimte worden gebracht met hetzelfde doel. Naast technologieën die zonlicht tegenhouden, ontwikkelen wetenschappers ook technologieën die CO2 uit de lucht kunnen halen en opslaan. Zo kunnen oceanen worden bemest met ijzer om meer algen te laten groeien die vervolgens CO2 opslaan. Ook mineralen als olivijn kunnen verweren en zo CO2 vastleggen.
Wat de effecten van de toepassing van deze technologieën is echter ongewis. Het zou kunnen dat droge gebieden nog droger worden of de Aziatische Golfstroom stil komt te liggen. Klimaatengineering levert dus risico’s op, is bepaald niet onomstreden en roept tal van vragen op. Hoe weeg je de risico’s tegen elkaar af, klimaatverandering versus klimaatengineering? En welke landen zitten er aan de knoppen van het klimaatsysteem en wie bepaalt dat?
Maar wat is het alternatief? Klimaatconferenties hebben tot dusver niet geleid tot het daadwerkelijk terugdringen van de mondiale CO2-uitstoot en het vertrouwen in de internationale klimaatpolitiek heeft na Kopenhagen een forse deuk opgelopen. De discussie over geo-engineering is momenteel vooral een wetenschappelijke aangelegenheid. De discussie zal zich echter gaan uitbreiden naar de maatschappelijke en politieke arena.
Het Rathenau Instituut onderzoekt verschillende vormen van klimaatengineering. Hierbij wil het Instituut identificeren wat de belangrijkste issues zijn waar het maatschappelijk debat over zal gaan. Ook wil het maatschappelijke stakeholders met elkaar verbinden.
