De patiënt staat de laatste jaren steeds centraler in de zorg. Zo heeft de patiënt een actieve en controlerende rol gekregen dankzij de marktwerking in de zorg. De patiënt moet zichzelf goed informeren over de kwaliteit van ziekenhuiszorg, en hoort actief te kiezen voor de beste zorgverzekeraar. Trends als vraaggestuurde en patiëntgeoriënteerde zorg krijgen vorm in projecten als zorg 2.0 of health 2.0, en waarin goed gebruik gemaakt wordt van digitalisering van zorg via email en online communities. Van de patiënt wordt kortom veel gevraagd, vaak onder de noemer ‘de patiënt staat centraal’. De vraag is wat het betekent om de patiënt centraal te stellen, en of de eisen die aan patiënten gesteld worden daar wel bij passen, en haalbaar zijn. Daarnaast is het de vraag of de patiënt voldoende ondersteuning krijgt om vorm te geven aan al deze rollen.
Ondanks het bestaan van verschillende instrumenten, zoals het elektronisch patiëntendossier, prestatie-indicatoren, en de diagnose-behandel-combinaties, beschikt de patiënt nog over onvoldoende middelen om een eigenstandige rol te vervullen binnen de huidige ziekenhuiszorg. Ziekenhuizen zijn bovendien complexe socio-technische systemen, die zich maar langzaam aanpassen aan de noodzaak tot meer openheid en patiëntgeoriënteerde zorg, waarbij de patiënt het uitgangspunt vormt. De mening van de patiënt of de naasten van de patiënt speelt slechts een kleine rol bij het vormgeven van ziekenhuiszorg. Met andere woorden, het idee van de goed geïnformeerde en autonome patiënt behoeft een kritische beschouwing, en een verdere invulling. Bovendien zijn instrumenten nodig die de patiënt hierin kunnen steunen.
Het komende jaar brengen we positieve en negatieve ervaringen van patiënten en hun naasten met ziekenhuiszorg in kaart. Het Levensverhalenlab, onderdeel van het Institute of Governance Studies van de Universiteit Twente, ondersteunt ons daarbij. Zo verkrijgen we inzicht in de manier waarop patiënten de kwaliteit en veiligheid van verleende ziekenhuiszorg ervaren. En krijgen we inzicht in wat we kunnen leren van de blik van de patiënt als het gaat om goede zorg in ziekenhuizen. Kortom, we verkrijgen meer inzicht in wat het betekent om de patiënt centraal te stellen. We willen hiermee bijdragen aan het debat over de mogelijkheden en beperkingen van het idee van de autonome patiënt als actieve en controlerende actor bij het bepalen van goede kwaliteit van zorg.
