Screening society

In de strijd tegen misdaad en terreur neemt de overheid steeds verdergaande maatregelen. Politie en justitie hebben steeds ruimere bevoegdheden en zetten daarbij ook steeds meer technologie in: van DNA-onderzoek en het tappen van telefoons tot de opslag van biometrische gegevens (lichamelijke kenmerken) en het gebruik van allerlei databestanden.

De studie van het Rathenau Instituut 'Van privacyparadijs tot controlestaat' (februari 2007) geeft een overzicht van de maatregelen en schetst de effecten daarvan voor de privacy van de burger. Een belangrijke conclusie is dat de overheid steeds meer kan – maar dat de burger eigenlijk van niks weet. De studie bleek een schot in de roos. Ze maakte veel discussie los, van NOS-journaal in tot de Tweede Kamer.

Het project Screening Society kreeg een vervolg met het digitale documentairekanaal Holland Doc. Het Rathenau Instituut nam deel aan het multimediale Privacyproject, dat in september 2007 van start ging en liep tot juni 2008. Doel van dit project was, de grenzen tussen privé en openbaar te verkennen en daarover de publieke discussie aan te gaan. Jongeren vormden de belangrijkste doelgroep. Studenten van de Nederlandse kunstacademies maakten hiervoor experimentele filmpjes.

Ook wilde het Rathenau Instituut een politieke vertaalslag geven aan de bevindingen van 'Van privacyparadijs tot controlestaat?'. In juni 2008 verschenen de resultaten van een expertmeeting met de vaste commissie voor Justitie van de Eerste Kamer ('Kansen en risico's van moderne opsporingsmethoden').