Fossiele grondstoffen blijken eindig en zijn bovendien vervuilend. Het gebruik ervan zorgt voor broeikasgasemissies. Materialen zoals plastic blijven jarenlang in ons milieu. De toekomst lijkt te liggen in het verleden. Terug naar de biologische grondstoffen: een bio-based economy.
Wereldwijd leven hoge verwachtingen. In de Verenigde Staten, Brazilië en Indonesië wordt flink geïnvesteerd in biobrandstoffen. Ook Nederland is geïnteresseerd. Maar critici zetten vraagtekens bij de kansen voor de BV Nederland. Het grondoppervlak lijkt te beperkt om grootschalig en kostenefficiënt biogrondstoffen te verbouwen. Ook wordt het duurzaamheidsgehalte van biomassa bekritiseerd. Er zijn bovendien tal van mogelijk negatieve gevolgen: in ontwikkelingslanden concurreert de productie met de voedselvoorziening en oerbossen. Tenslotte kan er bij biologische grondstoffen wel eens gebruik gemaakt gaan worden van genetisch gemodificeerde gewassen en dat kan op maatschappelijk verzet stuiten.
Het Rathenau Instituut heeft op 10 maart 2011 een verkenning gepresenteerd naar de verschillende perspectieven. Het blijkt dat de overheid een visie op het gebruik van biomassa heeft weten te formuleren die op veel draagvlak kan rekenen, namelijk de biobased economy, waarbij efficiënte omgang met grondstoffen de boventoon voert. Deze visie moet nog wel gerealiseerd worden. Het gevaar is dat alle goede, duurzame bedoelingen blijven steken in het bestaande krachtenspel rond fossiele grondstoffen, terwijl de overgang naar duurzame samenleving door velen wenselijk wordt geacht. Het Rathenau Instituut doet in haar studie enkele aanbevelingen om de transitie naar een duurzame biobased economy door te zetten.
Een vervolgtraject richt zich op de ontwikkeling van de bio-economie in China, het onttrekken van grondstoffen aan Afrika door zowel China als Europa en de discussie rondom schaarste van grondstoffen in het algemeen. In 2011 is het project afgesloten met een verkennende studie van ontwikkelingen op het gebied van de bioeconomie in China.
