Politiek en overheid

Parlement en overheid zijn in belangrijke mate verantwoordelijk voor het uitzetten van de hoofdlijnen van het wetenschapsbeleid (en innovatiebeleid) in Nederland. De rijksoverheid is eindverantwoordelijk voor het functioneren, de omvang, de kwaliteit en het vernieuwend vermogen van het wetenschappelijk onderzoek.

Het parlement overlegt met de verantwoordelijke minister (of staatssecretaris) over de hoofdlijnen van beleid en over beleidsmaatregelen. Voor het overleg tussen het parlement en kabinet kent de Tweede Kamer een commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en de Eerste Kamer een commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschapsbeleid.

Rol OCW en EL&I
De minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) is coördinerend minister voor het wetenschapsbeleid. In internationaal verband (bijvoorbeeld bij de ontwikkeling van het beleid van de Europese Unie) deelt de minister van OCW deze verantwoordelijkheid met de minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie (EL&I). De coördinatietaak van de minister van OCW komt tot uiting in de aanspreekbaarheid door het parlement voor het stelsel van onderzoek en wetenschap. De minister van OCW (of de staatssecretaris) voert het overleg van het kabinet met de Tweede Kamer, al dan niet samen met de minister van EL&I.

De andere ministers zijn verantwoordelijk voor het onderzoek dat de ministeries op het eigen beleidsterrein zelf laten uitvoeren, en soms ook voor onderzoek van uitvoerende instellingen op het eigen beleidsterrein.

Coördinatie
De overheid heeft twee coördinatiemechanismen:

• De onderraden van het kabinet: één van de onderraden, de Raad voor Economie, Werk en Innovatie (REWI) houdt zich bezig met onderwerpen op het gebied van economie, wetenschaps- en onderzoekbeleid, hoger en wetenschappelijk onderwijs en innovatie en bestaat uit de meest betrokken ministers.
• Deze onderraden hebben hun pendant op het niveau van de departementen. Voor de Raad voor Economie, Werk en Innovatie is dat de Commissie voor Economie, Werk en Innovatie (CEWI).

Onderwerpen op het terrein van wetenschaps- en onderzoekbeleid komen doorgaans aan de orde in de REWI. Hier wordt de besluitvorming voor het gehele kabinet voorbereid. De voorbereiding van de besluitvorming in de REWI vindt op departementaal niveau plaats in de CEWI.