Vernieuwingsimpuls

De Vernieuwingsimpuls is een programma uit 2000 van NWO, KNAW en de universiteiten om vernieuwend onderzoek een extra impuls te geven. Het programma biedt talentvolle, creatieve onderzoekers de kans om onderzoek naar keuze uit te voeren en bevordert de doorstroom bij wetenschappelijke onderzoeksinstellingen.

Voor wie?
Aanvankelijk betaalden overheid, universiteiten en NWO ieder een derde deel. Vanaf 2008 heeft de overheid de financiering door de universiteiten overgenomen. Doelgroep zijn excellente onderzoekers: mannen en vrouwen die behoren tot de beste 10 tot 20 procent. Excellente buitenlandse onderzoekers horen daar in principe ook bij, maar zij moeten zich wel van te voren zekerstellen van een onderzoeksplek binnen de desbetreffende instelling in Nederland.

Veni, Vidi en Vici
De Vernieuwingsimpuls richt zich sinds 2002 met drie persoonsgebonden subsidies op verschillende fasen in de wetenschappelijke carrière van onderzoekers, elk met een verschillende looptijd en een verschillend subsidiebedrag: Veni (pas gepromoveerd), Vidi (ervaren) en Vici (professorabel).

De Veni-subsidie biedt pas gepromoveerde onderzoekers de mogelijkheid om gedurende drie jaar hun onderzoeksideeën verder te ontwikkelen. De subsidie bedraagt maximaal € 250.000.
De Vidi-subsidie is gericht op onderzoekers die na hun promotie al een aantal jaren onderzoek op postdocniveau hebben verricht en daarbij hebben aangetoond dat zij vernieuwende ideeën kunnen genereren en succesvol zelfstandig tot ontwikkeling kunnen brengen. Zij mogen een eigen vernieuwende onderzoekslijn ontwikkelen en daartoe zelf één of meer onderzoekers aanstellen. De subsidie bedraagt maximaal € 800.000.
De Vici-subsidie is gericht op de senior-onderzoeker die heeft aangetoond met succes een eigen vernieuwende onderzoekslijn tot ontwikkeling te kunnen brengen en daarbij als coach voor jonge onderzoekers kan fungeren. Vici-laureaten mogen een eigen onderzoeksgroep opbouwen, vaak vooruitlopend op een structurele hoogleraarspositie. De onderzoekslijn krijgt structurele inbedding binnen de onderzoeksinstelling. De subsidie bedraagt maximaal € 1.500.000.

Vrouwencomponent
Vanaf 2004 is binnen de Vernieuwingsimpuls een vrouwencomponent opgenomen, die is gericht op die vrouwen van wie de voorstellen positief zijn beoordeeld op kwaliteit, maar door gebrek aan budget niet gehonoreerd konden worden. Met deze component kunnen deze voorstellen toch worden gehonoreerd.

Conclusies evaluatie
De belangrijkste conclusies van een uitgebreide evaluatie in 2007:

De Vernieuwingsimpuls (VI) is een merknaam in Nederland geworden en heeft een belangrijke positie verworven in het wetenschappelijk landschap.
De VI geeft een positieve impuls aan de wetenschappelijke loopbaan van onderzoekers (vaste aanstelling, vooruitgang in functie, baanbrekend onderzoek, binnenhalen nieuwe subsidies).
De VI heeft gezorgd voor meer en betere aandacht voor de kwaliteit van onderzoek en onderzoekers aan Nederlandse instellingen.
De VI trekt onderzoekers uit het buitenland aan; niet-laureaten daarentegen vertrekken ook weer naar het buitenland.
Vrouwen scoren relatief goed in de VI; aandacht voor onderbenut potentieel is echter nog steeds noodzakelijk, vrouwen blijken bijvoorbeeld minder vaak hun carrièreperspectief geregeld te hebben bij de inbeddingsgarantie.
Eénvijfde van de Vidi's stelt geen personeel aan terwijl dit wel de bedoeling van de subsidie is. Als reden wordt aangegeven dat het subsidiebedrag te laag is om een groep in te richten.
Het honoreringspercentage van 20 procent wordt als laag ervaren door zowel NWO als de onderzoekers.
Ook internationaal bestaan steeds meer persoonsgebonden subsidies (zoals de European Research Council/ERC, de Marie Curie fellowships). De ervaring met indiening bij de VI lijkt onderzoekers te helpen bij indiening in ERC-kader. Op termijn kan verwacht worden dat ERC subsidies een serieuze competitie zullen aangaan met de VI bij het aantrekken van het allerbeste talent.

Bijstelling Vernieuwingsimpuls
De evaluatie van 2007 heeft tot enkele bijstellingen geleid:

Meer en hogere subsidies
Ruimere indieningsmogelijkheden voor hoogleraren
Er is geen inbeddingsgarantie vooraf nodig van de instelling
De bijdrage van de instelling is afgeschaft

Meer informatie?

Voor meer over de Vernieuwingsimpuls, zie NWO