Evaluatie

Het Nederlandse onderzoek kent een uitgebreide traditie van evaluatie van onderzoeks-organisaties en het onderzoek zelf.

Beoordeling van onderzoeksorganisaties
De onderzoeksorganisaties kennen een regelmatige beoordeling, ongeveer eenmaal per vijf à zes jaar. In 2008 publiceerde de Commissie van der Vliet een evaluatie van de organisatie NWO. In 2008 verscheen ook een briefadvies over de KNAW. Zie:

Onderzoeksbeoordelingen van programma's en instituten
Er bestaat een gezamenlijk protocol van de VSNU, NWO en KNAW, waarin afspraken zijn opgenomen over de uitvoering van zogenaamde onderzoeksbeoordelingen: het SEP-protocol. De onderzoeksbeoordelingen hebben tot doel om de kwaliteit van het onderzoek in brede zin te verbeteren en om verantwoording af te leggen over het uitgevoerde onderzoek. Het systeem kent een aantal vaste elementen:

Uitvoering vindt één maal per zes jaar plaats door een externe commissie
Vooraf vindt een zelfevaluatie plaats
Een site visit maakt onderdeel uit van de beoordeling
Tussen twee beoordelingen is er een midterm evaluatie
De evaluatie vindt plaats in een vijfpuntsschaal op basis van de criteria kwaliteit, productiviteit, maatschappelijke relevantie en vitaliteit, en haalbaarheid
De organisaties bepalen zelf de eenheid van evaluatie, die in het protocol wordt aangeduid als 'instituut'
Het rapport is openbaar

De uitvoering van de beoordelingen kan worden uitbesteed. Een onafhankelijke organisatie die hiervoor diensten aanbiedt, is QANU.

Maatschappelijke beordeling van onderzoek
In toenemende mate is er aandacht voor de evaluatie van de maatschappelijke component van onderzoek. Er zijn hiervoor verschillende initiatieven. De belangrijkste is de samenwerking van NWO, KNAW, VSNU, Rathenau Instituut en HBO-raad onder de titel ERiC-project (Evaluating Research in Context). Onder verantwoordelijkheid van dit samenwerkingsverband heeft het Rathenau Instituut enkele pilotprojecten uitgevoerd en een handreiking ontwikkeld. ERiC gaat voort onder de naam ERiC+, waarvan het secretariaat wordt gevoerd door NWO.
Het ERiC-project heetf een internationale pendant, onder de titel SIAMPI. in dit project, getrokken door de KNAW en het Rathenau Instituut, heeft tot studies en methodieken geleid, die te vinden zijn op de website van het SIAMPI-project.

Meer informatie?

Zie het SEP-protocol voor de periode 2009-2015

Voor rapporten van onderzoeksbeoordelingen, zie:

Voor de universiteiten: QANU, de rapporten van QANU en websites van individuele universiteiten
Voor de KNAW, de institutenpagina's op de website van de KNAW
Voor NWO: Evaluatie van de NWO-instituten