KNAW en KNAW-instituten

De KNAW vervult een forumfunctie voor de wetenschap in de samenleving: ze waakt over de kwaliteit van de wetenschap, adviseert over de wetenschapsbeoefening en bevordert wetenschappelijke samenwerking. Daarnaast is de KNAW de koepelorganisatie voor bijna 20 instituten, die wetenschappelijk onderzoek verrichten en collecties opbouwen.

Wetenschappelijk genootschap
Als wetenschappelijk genootschap ontleent de KNAW haar gezag aan de op hoge kwaliteit geselecteerde leden. De Akademie heeft 200 leden. De leden zijn werkzaam aan universiteiten en andere wetenschappelijke instellingen in binnen- en buitenland. Hierdoor is de KNAW in staat om de ontwikkeling van de wetenschapsbeoefening in ons land kritisch te begeleiden. Hierbij doet de KNAW ook een beroep op het netwerk van haar leden. De adviezen van de KNAW zijn van erkende kwaliteit.

Taken KNAW-instituten
De KNAW-instituten hebben drie centrale taken:

1. Het verrichten van wetenschappelijk onderzoek van hoge kwaliteit
2. Het aanvullen, beheren en ontsluiten van unieke wetenschappelijke collecties
3. Dienstverlening aan wetenschap en maatschappij

Institutenportfolio
Ondanks een verschillende ontstaansgeschiedenis zijn alle KNAW-instituten opgericht omdat er een wetenschappelijke of maatschappelijke behoefte bestond aan bundeling van kennis of collecties. Zo kon, soms op basis van de collecties, onderzoek van langere adem worden gedaan en (grotendeels) vrijgesteld van onderwijsverplichtingen. Het institutenportfolio van de KNAW is voor een deel historisch en politiek bepaald, zonder dat er altijd sprake was van een wetenschapsinhoudelijke afweging. De laatste jaren is de institutenorganisatie van de KNAW volop in beweging om ruimte te scheppen voor wetenschappelijke vernieuwing en het exploreren van nieuwe onderzoeksrichtingen. Dit heeft geresulteerd in de fusie van instituten, opheffing van een enkel instituut en de ontwikkeling van enkele nieuwe instituten.

Samenwerking
De KNAW werkt nauw samen met tal van (internationale) wetenschappelijke instellingen, adviesorganen en belangenorganisaties. Er vindt veelvuldig overleg en samenwerking plaats met andere organisaties, zoals met NWO, VSNU, AWT, TNO, WRR, en rectoren en colleges van bestuur van universiteiten. Ook zijn sleutelfiguren uit deze organisaties vaak lid van adviesraden en commissies van de KNAW. In toenemende mate zijn er strategische allianties met andere maatschappelijke partijen, zoals media-organisaties (bijvoorbeeld Teleac) en ook bedrijven (bijvoorbeeld Heineken).

Budget
Het budget van de KNAW, 150 miljoen euro in 2010, is voor het grootste deel afkomstig van het ministerie van OCW en gaat voor voor het grootste deel naar de KNAW-instituten, die er wetenschappelijk onderzoek uitvoeren, en aan collectiebeheer en ontsluiting van informatie doen.

Download hier een excelbestand met cijfers over de inkomsten en uitgaven KNAW en cijfers over het budget, personeel en output van de KNAW-instituten