Tweede Kamerlid Sharon Gesthuizen en Marga Jacobs, voorzitter van de vereniging Leefmilieu, kwamen er onlangs niet uit: zijn er al voedingsproducten met nanotechnologie op de markt of niet? In het slotdebat van de Nanokaravaan, een van de activiteiten van Nanopodium, verwezen beide sprekers naar het Rathenau Instituut. Jacobs nam in 2007 deel aan de Rathenau- VWA workshop ‘Nanovoedselveiligheid’, Gesthuizen aan het Flux-debat ‘Nano op je bord’ in 2009.

Het weinig bevredigende antwoord is dat het er maar aan ligt welke definitie je kiest. Een algemene definitie is dat nanotechnologie gaat om het maken en bewerken van materialen met afmetingen kleiner dan 100 nanometer. Maar met die definitie zou melk ook als een nanoproduct kunnen worden aangemerkt. Of zuivel die door een zeef met nanogaatjes is geperst. Daar maakt niemand zich zorgen om. Wel over door de mens gemaakte nanodeeltjes waarvan de veiligheid voor gezondheid en milieu wordt betwist. Aan een goede definitie van die deeltjes wordt nog hard gewerkt.

Maar definitie of niet, de mogelijkheden voor de toepassing van nanotechnologie in voedingsproducten lijken groot, zo blijkt uit inventarisaties van ondermeer het Rathenau Instituut, het Europarlement (uitgevoerd door de zusterorganisatie TA-Swiss) en het Britse parlement. Wetenschappers zijn enthousiast en zien grote mogelijkheden voor voedingsproducenten. Het is als het koken van een ei, zo stelt Frans Kampers in het Eindhovens Dagblad van 10 juli. Door een ei te koken verandert het eiwit, steviger in dit geval. “Bij nanotechnologie gebeurt in wezen niet veel anders, alleen met grotere precisie.”

Toch zijn de autoriteiten op het gebied van voedselveiligheid terughoudend, want via het internet zijn ook meer omstreden producten verkrijgbaar, zoals nanozilver in voedingssupplementen. Voor het Europees Parlement geeft dat voldoende aanleiding om het gebruik van nanotechnologie in voedingsproducten te verbieden totdat er goedgekeurde testmethoden beschikbaar zijn. Consumenten zijn ook huiverig, zo blijkt uit verschillende publieksonderzoeken, waaronder een onderzoek van het Nederlandse ministerie van LNV.

In de tussentijd passen voedingsproducenten wel op om met nanotechnologie te adverteren, zegt het marktonderzoeksbureau Lux Research. Volgens veel experts moeten eerst de voordelen voor de consument duidelijk worden. Zeker wanneer nieuwe regelgeving producenten gaat verplichten de term ‘nano’ op het etiket te vermelden.

Lees meer over nanotechnologie en voeding.