Donderdag 19 augustus brachten tien  Questlezers een bezoek aan het nieuwe nanolab van MESA+ (Universiteit van Twente). Zij waren de winnaars van een lezersactie in de speciale uitgave van Quest over nanotechnologie in juni. Zij kregen een rondleiding langs de meetapparatuur. Ook mochten zij zelf  met de  elektronenmicroscoop inzoomen op een nano-sok om te zien wat hier bijzonder aan is. Dat gebeurde onder het goedkeurende oog van Dave Blank, directeur van MESA+  en Bart Walhout, onderzoeker van het Rathenau Instituut.

De winnaars van de Quest lezersactie waren veelal jong en meer dan de helft was vrouw. Opvallend was dat de meeste Quest lezers nog weinig tot niets van nano wisten voordat Quest er aandacht aan had besteed. Zo wist Kamiel Mobach (15 jaar, Hilversum) niet  dat nanotechnologie ook al echt wordt toegepast.

Het bijzondere van de nanosok

De lezers mochten zelf achter de nano-apparatuur plaatsnemen. Zij bekeken een nanosok onder de elektronenmicroscoop. Eenmaal op nanoschaal ingezoomd, viel het nog niet mee om nanodeeltjes te vinden. Dat lukte beter met nano-tandpasta waarin nanodeeltjes Titaniumdioxide zitten.

Dave Blank besteedde tijdens zijn rondleiding veel aandacht aan de gezondheidssector. Die sector krijgt een enorme impuls door nanotechnologie. Blank liet zien hoe een lab-on-a-chip eruit ziet. Dat is een laboratorium op miniformaat (1,5 x 2 centimeter). Deze chip kan straks door patiënten zelf gebruikt worden. Denk aan mannen die thuis zelf hun vruchtbaarheid kunnen meten zonder daarvoor naar het ziekenhuis te hoeven gaan. Of aan manisch depressieve patiënten die zelf hun bloed kunnen analyseren op de hoeveelheid lithium. De kosten van een dergelijke chip vallen enorm mee. Die liggen tussen de 1 en de 2 euro.

Ook de nanopil belooft een doorbraak. Een diagnose van bijvoorbeeld darmkanker wordt eenvoudiger omdat de pil afwijkend DNA kan opsporen en kan diagnosticeren hoe ver de kanker gevorderd is. De toekomst is dat de patiënt die pil  inneemt en dat de huisarts vervolgens een SMS met de uitslag ontvangt.

Wensen voor de toekomst

De lezers waren onder de indruk van de mogelijkheden van nanotechnologie. We vroegen een aantal lezers aan welk onderzoek zij zouden willen werken als ze nanotechnoloog waren.

Paulus Castelijns, dieetkok in het Catherina Ziekenhuis in Eindhoven zou het mooi vinden als je met nanotechnologie  ervoor kunt zorgen dat bepaalde stoffen niet worden opgenomen. Dan zouden lactosepatiënten melk kunnen drinken zonder dat de lactose wordt opgenomen.

Natalie Ter Hoeve, werkzaam bij een biobank constateert dat er nu te weinig gebeurt met het onderzoek naar zeldzame tumoren. Dit vanwege kostentechnische redenen. Het zou mooi zijn als nanotechnologie dat in de toekomst mogelijk maakt.

Debat

De lezersactie past goed bij het streven van het Rathenau Instituut en Mesa+ om de mogelijkheden van nanotechnologie onder de aandacht te brengen. Nanotechnologie brengt op veel gebieden veranderingen teweeg waar mensen vroeg of laat mee te maken krijgen. De meeste Nederlanders weten echter nog weinig van nanotechnologie. De grote uitdaging is om hierover een helder debat te voeren. Lees hier meer over de visie van het Rathenau Instituut.

Meer info:

http://www.rathenau.nl/web-specials/nanodialoog/home.html

http://www.utwente.nl/mesaplus/

Foto's Nanda Verasdonck