Duidelijkheid over veiligheid

De aanpak van risico’s van nanomaterialen is ingewikkeld. Maar één ding is duidelijk: zonder overzicht van het gebruik van nanomaterialen groeit de onzekerheid. Aan de overheid de taak om het tij te keren.

Er is een groot gebrek aan kennis over mogelijk schadelijke effecten van nanomaterialen. Die onzekerheid stelt het vertrouwen in nanotechnologie danig op de proef. Steeds meer werknemers en consumenten komen in aanraking met nanomaterialen of nanoproducten. Een eerste overzicht van welke nanomaterialen waarin worden gebruikt, kan de grootste onzekerheid wegnemen. In veel gevallen kan immers met bestaande kennis al een ruwe inschatting van de risico’s worden gemaakt.

Internationaal regelen
Helaas is het maken van zo’n overzicht niet eenvoudig. Afspraken over de definitie en registratie van nanomaterialen moeten internationaal worden afgestemd. Dat is een tijdrovend en moeizaam proces. Wanneer we de aanpassing van de Europese richtlijn voor chemische stoffen (REACH) kunnen verwachten is niet duidelijk. Dit proces kan worden bespoedigd als nationale overheden daar niet alleen op aandringen in het overleg op Europees niveau, maar tegelijkertijd ook geld en mankracht vrijmaken om REACH aan te passen.

Maar er is meer mogelijk. Op nationaal niveau bijvoorbeeld. Onder druk van de Tweede Kamer zijn er nu tijdelijke richtlijnen voor blootstelling aan nanomaterialen op de werkvloer opgesteld. De wetenschappelijke onderbouwing daarvan is moeilijk. Maar zo wordt wel voor iedereen duidelijk waar de kennisgaten zitten en extra voorzorg nodig is.

Onduidelijkheid verminderen
Op een zelfde manier kan ook de onzekerheid over de veiligheid van consumentenproducten worden verminderd. In opdracht van de Voedsel en Waren Autoriteit (VWA) heeft het RIVM een eerste overzicht gemaakt van producten waar volgens de fabrikant nanomaterialen in zijn verwerkt. Maar onduidelijk is waarop die claims zijn gebaseerd en of consumenten ook daadwerkelijk worden blootgesteld aan nanomaterialen. Met gericht onderzoek kan een onderscheid worden gemaakt tussen producten die als veilig kunnen worden beschouwd en producten waar meer onderzoek gewenst is.

Meer informatie:

• Flux artikel ‘Kleine deeltjes, grote vragen’ (pagina 28)
• Nederland Nanoland. Notitie voor de rondetafel Nanotechnologie
• ‘Pak de risico’s van nanomaterialen eindelijk eens aan!’ – opinieartikel Rinie van Est & Bart Walhout – Rathenau Instituut (Volkskrant 2011)
• Brief aan de Tweede Kamer inzake aandachtspunten Nanotechnologie