kleding en stoffen

Vuilwerende kinderkleding. Tentstof waar water als van een eendenrug afglijdt. Een overhemd dat als elektromagnetisch schild dient. De verwachtingen rond nanotechnologie in kleding en stoffen zijn al jaren hooggespannen. Toch hebben nog weinig producten daadwerkelijk de winkels bereikt. Verschillende obstakels lijken een ommezwaai naar nanotextiel in de weg te staan.

Voorbeeld: doorzichtige zonwering
Het Nederlandse Verosol heeft vestigingen in Mexico, Spanje, Australië en Hongkong. Het is het enige bedrijf in de wereld dat ‘gemetalliseerde’ rolgordijnen verkoopt. Het bedrijf voorziet glasvezeldraden van een flinterdun laagje aluminium. De draden zijn tot een stof gevlochten die brandwerend is, zonlicht tegenhoudt en tegelijk doorzichtig is. Zo kun je zelfs met gesloten gordijnen nog naar buiten kijken.

Van massaproductie naar maatwerk
Er is veel competitie uit Azië en Latijns-Amerika. Daarom richt Europese Unie zich op de ontwikkeling van kennisintensieve stoffen. Stoffen dus die tot in de vezel op maat zijn gemaakt, zoals de gordijnen van Verosol. Nanotechnologie moet aan deze ommezwaai bijdragen. Ook Nederlandse textielbedrijven zien een grote toekomst voor nanotechnologie. Ze verwachten besparingen van energie en materiaal.

Obstakels
Ondanks de hoge verwachtingen gebruiken nog weinig textielproducenten nanotechnologie. Marktkarakteristieken zijn wellicht een deel van de verklaring. Anders dan bij verven en lakken, kent de textielsector complexe productieketens. Bij de transformatie van grondstof tot eindproduct zijn vele partijen betrokken. Vraag is dan welke partij de hoge kosten voor onderzoek en ontwikkeling moet opbrengen.

Een andere verklaring is de relatieve onbekendheid onder het grote publiek. Consumenten zouden nog weinig weten over mogelijke voordelen van nanotechnologie. Kwaliteitsverbetering laat zich hierdoor niet altijd vertalen in een hogere verkoopprijs.

Keurmerk
Voor de detailhandel en consumenten is het lang niet altijd duidelijk of nanoproducten echt een meerwaarde hebben. Het Duitse Hohenstein Instituut introduceerde daarom een keurmerk voor kleding. De voorwaarden? Nanotechnologie moet de stofeigenschappen wezenlijk veranderd hebben. Ook wordt het product getest op draagcomfort en gezondheidseffecten.

Ook sommige Nederlandse kledingproducenten maken gebruik van het Hohenstein keurmerk. Zo ontving Berendsen in april 2009 een certificaat voor fluorescerende werkkleding. De kwaliteitstest is echter geen verplichting. Een internationale standaard ontbreekt vooralsnog.