• U moet ingelogd zijn om onderwerpen te kunnen volgen.

    Log-in als u al een account heeft of maak een gratis account aan.

Samenwerking in R&D

Samenwerking in R&D kan voordelen opleveren voor het bedrijfsleven en voor publieke kennisinstellingen. In het Nederlandse topsectorenbeleid is het versterken van de publiek–private samenwerking bij R&D daarom een centrale beleidsdoelstelling.

In deze factsheet worden vier indicatoren gepresenteerd om de publiek-private samenwerking in R&D te duiden:

  1. Samenwerking van bedrijven met hoger-onderwijsinstellingen en onderzoeksinstituten volgens de Community Innovation Survey van Eurostat
  2. Financiering door bedrijven van onderzoek uitgevoerd door hoger-onderwijsinstellingen en onderzoeksinstituten
  3. De indicator ‘University-Industry collaboration in R&D’ in de Global Competitiveness Index van het World Economic Forum
  4. De indicator ‘University-Industry Co-authorship’ in de University-Industry Research Connections and Cooperation (UIRC) ranking van CWTS

Samenwerking van innovatieve bedrijven met hoger-onderwijsinstellingen en onderzoeksinstituten

De Community Innovation Survey van Eurostat vraagt innovatieve bedrijven naar hun samenwerking met instellingen voor hoger onderwijs en onderzoeksinstituten bij hun innovatie-activiteiten. Onderstaande figuur laat zien welk deel van deze bedrijven met hoger-onderwijsinstellingen (universiteiten en HBO’s) samenwerkt. De figuur laat zien dat Nederlandse innovatieve bedrijven relatief iets vaker samenwerken met hoger-onderwijsinstellingen dan het gemiddelde voor de EU-28. Opvallend is verder dat grote bedrijven veel vaker samenwerken dan kleine en middelgrote bedrijven. Maar nog steeds is het ruim 65% van de grote bedrijven dat niet samenwerkt.

Het aandeel innovatieve bedrijven dat samenwerkt met hoger-onderwijsinstellingen, in %

Gegevens: Download als csv bestand
Bron: EUROSTAT / CIS. Bewerking: Rathenau Instituut


De volgende figuur laat zien welk deel van de innovatieve bedrijven met onderzoeksinstituten (publiek en privaat) samenwerkt. Hier scoort Nederland lager dan een aantal landen waarmee Nederland zich vaak vergelijkt. Bovendien liggen de Nederlandse scores voor samenwerking met onderzoeksinstituten beduidend lager dan die voor samenwerking met hoger-onderwijsinstellingen.

Het aandeel innovatieve bedrijven dat samenwerkt met onderzoeksinstituten, in %

Gegevens: Download als csv bestand
Bron: EUROSTAT / CIS. Bewerking: Rathenau Instituut
Notities: Het gemiddelde voor de EU-28 is nog niet beschikbaar.


Financiering door bedrijven van onderzoek uitgevoerd bij publieke kennisinstellingen

Een tweede manier om R&D samenwerking te duiden is door te kijken naar de financiering door bedrijven van onderzoek dat wordt uitgevoerd door hoger-onderwijsinstellingen en door onderzoeksinstituten. De volgende twee figuren laten zien dat:

  • Nederlandse bedrijven in vergelijking met andere landen een relatief groot deel van het onderzoek door hoger-onderwijsinstellingen (mede) financieren, en
  • Nederlandse bedrijven ten opzichte van de vergelijkingslanden het grootste aandeel hebben in de financiering van onderzoek uitgevoerd door onderzoeksinstituten (zoals TNO en de TO2-instituten).

Ten opzichte van 2011 is het aandeel financiering door bedrijven gedaald, zowel bij de hoger-onderwijsinstellingen (van 8,2 naar 7,7%) als bij de onderzoeksinstituten (van 17,9 naar 16,0%).

Het aandeel privaat gefinancierd onderzoek bij hoger-onderwijsinstellingen, 2014, in %

Gegevens: Download als csv bestand
Bron: OESO / MSTI. Bewerking: Rathenau Instituut
Notities: Het gaat om cijfers voor het jaar 2014, of het meest nabijgelegen jaar.

Het aandeel privaat gefinancierd onderzoek bij onderzoeksinstituten, 2014, in %

Gegevens: Download als csv bestand
Bron: OESO / MSTI. Bewerking Rathenau Instituut
Notities: Het gaat om cijfers voor het jaar 2014, of het meest nabijgelegen jaar.

University-Industry collaboration in R&D volgens de Global Competitiveness Index

Elk jaar brengt het World Economic Forum de Global Competitiveness Index uit. Deze komt tot stand door te kijken naar de uitkomsten van de Executive Opinion Survey (ondervraging van 13.000 managers in 140 landen). Een van de indicatoren in de Global Competitiveness Index meet specifiek ‘University-Industry collaboration in R&D’ (Indicator 12.04). De volgende figuur laat zien dat Nederland ten opzichte van de referentielanden relatief hoog scoort in 2016-2017. Nederland heeft op deze indicator de 5e positie in de Global Competitiveness Index. Vergelijking met cijfers voor de periode 2008-2009 laat zien dat de score van Nederland licht is gestegen.

Positie 20 hoogst scorende landen op "University-Industry collaboration in R&D" in de Global Competititveness Index

Gegevens: Download als csv bestand
Bron: World Economic Forum, Global Competitiveness Report, Executive Opinion Survey. Bewerking: Rathenau Instituut.
Notities: De score op deze samenwerkingsindicator wordt bepaald op basis van de antwoorden op volgende vraag in de "Executive Opinion Survey": In hoeverre werken in uw land bedrijven en universiteiten samen aan R&D? (R&D)? [1 = helemaal niet; 7 = intensieve samenwerking] | 2016

University-Industry Research Connections and Cooperation (UIRC) ranking

De UIRC ranking van CWTS vergelijkt de samenwerking in onderzoek tussen industrie en de 750 grootste research universiteiten wereldwijd. De score is gebaseerd op het aantal gezamenlijke publicaties van een universiteit met bedrijven.

De volgende figuur laat de ‘UIC-intensiteit’ zien van de 13 Nederlandse universiteiten. Deze indicator wordt gedefinieerd als het aandeel van de universiteit-industrie co-publicaties binnen de totale publicatie-output van de desbetreffende universiteit volgens het Web of Science. Met name de technische universiteiten van Delft en Eindhoven scoren hoog (>10%), gevolgd door de universiteiten van Wageningen en Twente. In de totale internationale rangorde scoren de TU Eindhoven en de TU Delft respectievelijk de 1e en 4e plaats.

Het aandeel gezamenlijke publicaties van Nederlandse universiteiten en bedrijven, 2009-2012, in %

Gegevens: Download als csv bestand
Bron: CWTS / Thomson Reuters Web of Science. Bewerking: Rathenau Instituut
Notities: Het betreft het aandeel co-publicaties ten opzichte van het totaal aantal co-publicaties. Het gaat niet alleen om co-publicaties met Nederlandse bedrijven, maar ook met buitenlandse bedrijven.

Relevante documenten