Kennisveiligheid in hoger onderwijs en wetenschap
Internationale onderzoekssamenwerking en internationale mobiliteit van wetenschappers zijn van groot belang voor de Nederlandse kenniseconomie, maar brengen ook risico’s met zich mee. Samenwerking bij onderzoek met ‘onvrije’ landen kent risico’s op het gebied van veiligheid, zoals bij de ontwikkeling van kennis die zowel civiel als militair gebruikt kan worden (dual use). Ook zijn er risico’s op het vlak van economische belangen (intellectueel eigendom), academische autonomie (onwenselijke beïnvloeding) en ethiek (mensenrechten).
Concretisering en uitwerking
Het kabinet heeft helderheid verschaft over hoe de verantwoordelijk voor kennisveiligheid verdeeld is tussen rijk, instellingen en individuele onderzoekers. Ook heeft het aanvullende maatregelen aangekondigd om die kennisveiligheid te waarborgen. In dit Bericht aan het parlement, doen wij op basis van onderzoek vijf suggesties voor verdere concretisering en uitwerking.
- Afhankelijkheid van de derde geldstroom verminderen (in het bijzonder bij onderzoek dat zowel een civiele als een militaire toepassing kan hebben).
- De (visa)screening van buitenlandse onderzoekers intensiveren.
- Toetsingscommissies voor veiligheidsrisico’s instellen.
- Standaardcontracten ontwerpen voor samenwerking met partners van buiten de Europese Unie.
- Kennis over wetenschapssystemen van ‘onvrije’ landen toegankelijk maken via het voorziene ‘expertise- en adviesloket kennisveiligheid’.
