Routekaart naar een toekomstbestendig agrarisch kennis- en innovatiesysteem

Kennis en innovatie voor transities

Artikel

'We weten genoeg. Waarom verandert er dan zo weinig?' De Nederlandse landbouw staat onder druk door klimaat-, biodiversiteits- en milieuvraagstukken. De kennis om daarop te reageren is aanwezig binnen het agrarisch kennis- en innovatiesysteem (AKIS). Dat systeem functioneert goed bij het verbeteren van efficiëntie en productiviteit, maar schiet tekort bij het aanpakken van bredere maatschappelijke opgaven. Onderzoekers van Wageningen University & Research, het Rathenau Instituut en de Aeres Hogeschool werkten daarom samen aan een Route- en Kansenkaart.

Kassen in Nederland
Foto: Laura Marienus

'Kennis over deze thema’s wordt nu te weinig gedeeld en benut,' zegt onderzoeker Allard Jellema van Wageningen University & Research. 'Het AKIS, het netwerk van boeren, adviseurs, onderzoekers, onderwijsinstellingen, overheden en ketenpartijen dat samen kennis ontwikkelt, uitwisselt en toepast in de landbouw, is sterk gefragmenteerd. Er is gebrek aan overleg en coördinatie en de verschillende partijen spreken elk een andere taal.'

Veel vernieuwende ideeën ontstaan in de praktijk, maar sluiten slecht aan bij bestaande kennis- en innovatieprogramma’s, die vooral werken met afgebakende projecten en tijdelijke financiering. Daardoor worden praktijkvragen onvoldoende opgepakt, vinden programma’s elkaar moeilijk en blijft de betrokkenheid van agrarische ondernemers beperkt.

Wat te doen? Onderzoekers van Wageningen University & Research en het Rathenau Instituut, in samenwerking met Aeres Hogeschool, werkten aan een Route- en Kansenkaart. 'In plaats van steeds weer losse, nieuwe programma’s is er behoefte aan betere samenwerking, meer richting en meer samenhang', zegt Jellema. 'Wat nodig is zijn ‘leerecologieën’, versterking van de AKIS-governance en regie, en verbreding van kennisuitwisseling met partijen buiten de primaire land- en tuinbouw.'

Visuele weergave drie niveaus - Route- en Kansenkaart WUR
Visuele weergave van de drie niveaus (niche, regime en landschap) en hun onderlinge wisselwerking. De gestippelde pijlen geven aan dat de drie niveaus elkaar wederzijds beïnvloeden/Wageningen University & Research (pagina 23)

Lees de publicatie

Op de website van Wageningen University & Research

Lees meer in een nieuw tabblad