Dialoog over de toekomst van AI in de wetenschap
De derde bijeenkomst die het Rathenau Instituut organiseerde in de dialoogreeks ‘Wetenschap van de toekomst’ draaide om de impact van generatieve AI op de wetenschap.
Op 31 maart 2026 organiseerde het Rathenau Instituut een bijeenkomst voor circa 25 experts die zich bezighouden met de ontwikkeling en inzet van generatieve AI (GenAI) in en rondom het wetenschapssysteem. Bij generatieve AI gaat het om kunstmatige intelligentie die geautomatiseerd content kan maken, zoals teksten of animaties.
De beschikbaarheid van GenAI is een ingrijpende ontwikkeling voor het wetenschapssysteem. GenAI biedt mogelijkheden om wetenschappelijk onderzoek te versnellen, te verdiepen en te verrijken. Maar de inzet van genAI kent ook grote risico’s en het daagt gangbare beelden uit van de wetenschapspraktijk, de aard van wetenschappelijke kennis en de identiteit van wetenschappelijke onderzoekers.
In deze bijeenkomst bood het Rathenau Instituut bestuurders en beleidsmakers aan kennisinstellingen, onderzoeksfinanciers en de (Rijks)overheid handvatten om de onzekerheden omtrent de ontwikkeling en inzet van GenAI in de wetenschap te doordenken. We beschouwen GenAI niet als een autonome kracht, maar als een technologie die mede vorm krijgt door huidige keuzes van wetenschappers, beleidsmakers en instellingen.
Ter ondersteuning van het gesprek is een startnotitie opgesteld. De startnotitie en een verslag van de bijeenkomst zijn hier te downloaden, net als een document waarin verschillende wensbeelden voor de toekomst van de wetenschap zijn uitgewerkt.
