Het innovatievermogen van Nederland

Impact

Factsheet

Wat is het innovatievermogen van Nederland in vergelijking met andere (Europese) landen? In deze factsheet bekijken we het innovatievermogen (de potentie om vernieuwingen tot stand te brengen) van Nederland vanuit een drietal rapporten.

Foto: Hans van Rhoon/Hollandse Hoogte

Auteurs

In het kort

  • Het aandeel innovatieve bedrijven in het Nederlandse bedrijfsleven ligt iets hoger dan het EU-27 gemiddelde.
  • Nederland staat in de Top 10 van de World Competitiveness Ranking van het International Institute for Management Development.
  • Vanaf 2022 behoort Nederland tot de groep ‘innovatieleiders’ in het European Innovation Scoreboard van de Europese Commissie.

Innovatie is een breed begrip dat kan worden geoperationaliseerd in verschillende typen. In de eerste plaats kan onderscheid worden gemaakt tussen technologische en niet-technologische innovatie. Technologische innovatie betreft zowel vernieuwing van producten als processen. Niet-technologische innovatie betreft vernieuwing in zowel de organisatie als marketing. In essentie is het innovatievermogen de mate waarin organisaties in Nederland dit soort vernieuwingen tot stand weten te brengen.

In deze factsheet wordt het innovatievermogen van Nederland op basis van drie rapporten beschreven:

  1. De Community Innovation Survey van Eurostat
  2. De World Competitiveness Ranking van het International Institute for Management Development. 
  3. De European Innovation Scoreboard van de Europese Commissie


1. Aantal innovatieve bedrijven volgens de Community Innovation Survey

De Community Innovation Survey van Eurostat bevraagt bedrijven naar hun type innovatie-activiteiten. Onderstaande figuur laat zien dat het aandeel van innovatieve bedrijven in het bedrijfsleven in Nederland met bijna 50% boven het EU-27 gemiddelde (47%) ligt. 

2. Innovatievermogen volgens de World Competitiveness Ranking

Het International Institute for Management Development  publiceert jaarlijks de World Competitiveness Ranking (WCR) waarin landen worden gescoord op hun concurrentiekracht. De ranking is opgedeeld in 4 hoofdfactoren. De hoofdfactor ‘Business Efficiency’ laat de mate zien waarin de nationale omgeving ondernemingen aanmoedigt om op een innovatieve, winstgevende en verantwoorde manier te presteren. Nederland bezit een plek in de top 10 voor deze hoofdfactor. In 2023 bekleedde Nederland zelfs de tweede plek. Onderstaande tabel laat de positie van Nederland zien op deze hoofdfactor voor de afgelopen 3 jaar. In de 2026 editie bekleedt Nederland de zevende positie. 

Score op de hoofdfactor ‘Business Efficiency’ in de jaren 2024, 2025, en 2026.
2024 2025 2026
Singapore 2 8 1
Denemarken 1 1 2
Hong Kong 7 2 3
Taiwan 6 4 4
Ierland 3 11 5
Zwitserland 5 6 6
Nederland 8 7 7
Zweden 4 9 8
Saudi Arabië 12 12 9
Qatar 11 5 10
Verenigde Arabische Emiraten 10 3 11
Verenigde Staten 19 19 12
China 15 18 13
Bahrijn 16 14 14
Ijsland 13 10 15
Maleisië 40 32 16
Canada 27 13 17
Oman - 21 18
Vietnam - - 19
Luxemburg 26 23 20


3. Innovatievermogen volgens de European Innovation Scoreboard

De Europese Commissie heeft een scoreboard ontwikkeld voor het innovatievermogen van Europese landen. De European Innovation Scoreboard (EIS; in de periode 2010-2015 Innovation Union Scoreboard geheten) laat de positie van de EU-landen op een samenvattende indicator voor de innovatieve prestaties van landen zien. De landen worden ingedeeld in een viertal groepen: innovatieleiders, sterke innovatoren, middelmatige innovatoren en bescheiden innovatoren. Nederland behoorde tot 2015 tot de groep van sterke innovatoren, vanaf 2015 was Nederland innovatieleider. Daarna bleef Nederland innovatieleider, met uitzondering van 2021 toen Nederland eenmalig een sterke innovator was. Binnen 10 van de 12 dimensies presteert Nederland op of boven het EU-27 gemiddelde.

Uit ICT, Kennis en economie van het Centraal Bureau voor de Statistiek.

In de Community Innovation Survey wordt onderscheid gemaakt tussen verschillende typen innovatie:

  1. Productinnovatie: het bedrijf heeft een of meerdere nieuwe of sterk verbeterde producten geïntroduceerd. Dit kunnen goederen of diensten zijn die nieuw voor de markt zijn of alleen nieuw voor het bedrijf.
  2. Procesinnovatie: het bedrijf heeft een of meerdere nieuwe of sterk verbeterde processen of methodes in gebruik genomen. Deze nieuwe processen of methodes kunnen betrekking hebben op: de productie van goederen of diensten; de logistiek (levering of distributie) van inputs (goederen of diensten); ondersteunende activiteiten voor de processen, zoals onderhoudssystemen of aankoop-, boekhoudkundige- of calculatiemethodes. De processen of methodes kunnen nieuw voor de markt zijn of alleen nieuw voor het bedrijf.
  3. Organisatorische innovaties: het bedrijf heeft een of meer van de volgende innovaties geïntroduceerd: nieuwe bedrijfsprocedures; nieuwe methodes om professionele verantwoordelijkheden te organiseren en beslissingen te nemen; nieuwe methodes om externe relaties met andere bedrijven of instellingen te organiseren.
  4. Marketinginnovaties: het bedrijf heeft innovaties geïntroduceerd in: het esthetisch ontwerp of de verpakking van producten; de wijze waarop het bedrijf nieuwe media gebruikt om producten te promoten; de wijze waarop het bedrijf producten in de markt positioneert of nieuwe verkoopkanalen gebruikt; de wijze waarop het bedrijf de prijs van producten bepaalt.

Voor een uitleg van de gebruikte definities en afkortingen verwijzen we graag naar de webpagina Definities en afkortingen.

Voetnoten