calendar tag arrow download print
Image
factsheet
21 oktober 2019

Het innovatievermogen van Nederland

De factsheet bekijkt het innovatievermogen (de potentie om vernieuwingen tot stand te brengen) vanuit een drietal perspectieven.

Innovatie is een breed begrip dat kan worden geoperationaliseerd in verschillende typen. In de eerste plaats kan onderscheid worden gemaakt tussen technologische en niet-technologische innovatie. Technologische innovatie betreft zowel vernieuwing van producten als processen. Niet-technologische innovatie betreft vernieuwing in zowel de organisatie als de marketing. In essentie is het innovatievermogen de mate waarin organisaties in Nederland dit soort vernieuwingen tot stand weten te brengen.

In deze factsheet wordt het innovatievermogen van Nederland op basis van drie rapporten beschreven:

  1. De Community Innovation Survey van Eurostat
  2. De Global Competitiveness Index van het World Economic Forum
  3. De European Innovation Scoreboard van de Europese Commissie

Aantal innovatieve bedrijven

De Community Innovation Survey van Eurostat bevraagt bedrijven naar hun type innovatie-activiteiten. Onderstaande figuur laat zien dat  het aandeel van innovatieve bedrijven in het bedrijfsleven in Nederland met 60% iets boven het EU-15 gemiddelde van 53% ligt. Opmerkelijk is dat Nederlandse bedrijven relatief vaak technologische innovatie-activiteiten hebben, dat wil zeggen in product- en/of procesinnovatie. 

Innovatievermogen volgens de Global Competitiveness Index

Het World Economic Forum publiceert jaarlijks de Global Competitiveness Index waarin landen worden gescoord op hun concurrentievermogen. Innovatie is een van de twaalf ‘pijlers’ waarop deze index wordt gebaseerd. In 2018 is de GCI 4.0 geïntroduceerd. In de voorgaande jaren was Nederland opgeklommen tot de top tien voor de sub-index index innovatie. Onderstaande tabel laat de positie van Nederland op deze sub-index voor innovatie sinds de introductie van de GCI 4.0. In de laatste (2019) editie bekleedt Nederland de 10e positie.

2019 2018 2017
Duitsland 1 1 1
Ver. Staten 2 2 2
Zwitserland 3 3 3
Taiwan. China 4 4 4
Zweden 5 5 6
Zuid Korea 6 8 10
Japan 7 6 7
Ver. Koninkrijk 8 7 5
Frankrijk 9 11 11
Nederland 10 9 8
Denemarken 11 12 14
Finland 12 10 9
Singapore 13 14 13
Oostenrijk 14 15 15
Israel 15 16 17
Canada 16 13 12
België 17 17 16
Australië 18 18 19
Luxenburg 19 19 18
Noorwegen 20 20 20


Innovatievermogen volgens de European Innovation Scoreboard

De Europese Commissie heeft een scoreboard ontwikkeld voor het innovatievermogen van de Europese landen. De European Innovation Scoreboard (EIS; in de periode 2010-2015 Innovation Union Scoreboard geheten) laat de positie zien van de EU-landen, waaronder Nederland, op een samenvattende indicator voor de innovatieve prestaties van landen.  De landen worden ingedeeld in een viertal groepen: innovatieleiders, innovatievolgers, middelmatige innovatoren en bescheiden innovatoren. Nederland behoorde tot 2015 tot de groep van sterke innovatoren, maar is sinds 2015 innovatieleider. Op de meeste dimensies presteert Nederland op of boven het EU-28 gemiddelde. 

 


Toelichting op innovatie (uit CBS: ICT, Kennis en economie)

In de Community Innovation Survey wordt onderscheid gemaakt tussen verschillende typen innovatie:

  1. Productinnovatie: het bedrijf heeft een of meerdere nieuwe of sterk verbeterde producten geintroduceerd. Dit kunnen goederen of diensten zijn die nieuw voor de markt zijn of alleen nieuw voor het bedrijf.
  2. Procesinnovatie: het bedrijf heeft een of meerdere nieuwe of sterk verbeterde processen of methodes in gebruik genomen. Deze nieuwe processen of methodes kunnen betrekking hebben op: de productie van goederen of diensten; de logistiek (levering of distributie) van inputs (goederen of diensten); ondersteunende activiteiten voor de processen, zoals onderhoudssystemen of aankoop-, boekhoudkundige- of calculatiemethodes. De processen of methodes kunnen nieuw voor de markt zijn of alleen nieuw voor het bedrijf.
  3. Organisatorische innovaties: het bedrijf heeft een of meer van de volgende innovaties geintroduceerd: nieuwe bedrijfsprocedures; nieuwe methodes om professionele verantwoordelijkheden te organiseren en beslissingen te nemen; nieuwe methodes om externe relaties met andere bedrijven of instellingen te organiseren.
  4. Marketinginnovaties: het bedrijf heeft innovaties geïntroduceerd in: het esthetisch ontwerp of de verpakking van producten; de wijze waarop het bedrijf nieuwe media gebruikt om producten te promoten; de wijze waarop het bedrijf producten in de markt positioneert of nieuweverkoopkanalen gebruikt; de wijze waarop het bedrijf de prijs van producten bepaalt.

Relevante documenten

Foto: Hans van Rhoon/Hollandse Hoogte