Het innovatievermogen van Nederland
Wat is het innovatievermogen van Nederland in vergelijking met andere (Europese) landen? In deze factsheet bekijken we het innovatievermogen (de potentie om vernieuwingen tot stand te brengen) van Nederland vanuit een drietal rapporten.
In het kort
- Het aandeel innovatieve bedrijven in het Nederlandse bedrijfsleven ligt iets hoger dan het EU-27 gemiddelde.
- Nederland staat in de Top 10 van de World Competitiveness Ranking van het International Institute for Management Development.
- Vanaf 2022 behoort Nederland tot de groep ‘innovatieleiders’ in het European Innovation Scoreboard van de Europese Commissie.
Innovatie is een breed begrip dat kan worden geoperationaliseerd in verschillende typen. In de eerste plaats kan onderscheid worden gemaakt tussen technologische en niet-technologische innovatie. Technologische innovatie betreft zowel vernieuwing van producten als processen. Niet-technologische innovatie betreft vernieuwing in zowel de organisatie als marketing. In essentie is het innovatievermogen de mate waarin organisaties in Nederland dit soort vernieuwingen tot stand weten te brengen.
In deze factsheet wordt het innovatievermogen van Nederland op basis van drie rapporten beschreven:
- De Community Innovation Survey van Eurostat
- De World Competitiveness Ranking van het International Institute for Management Development.
- De European Innovation Scoreboard van de Europese Commissie
1. Aantal innovatieve bedrijven volgens de Community Innovation Survey
De Community Innovation Survey van Eurostat bevraagt bedrijven naar hun type innovatie-activiteiten. Onderstaande figuur laat zien dat het aandeel van innovatieve bedrijven in het bedrijfsleven in Nederland met bijna 50% boven het EU-27 gemiddelde (47%) ligt.
| Overig | Bedrijven met enkel productinnovatie | Bedrijven met enkel procesinnovatie | Bedrijven met zowel product- als procesinnovatie | |
| BEL | 5,3 | 3,5 | 26,7 | 34,8 |
| NOO | 5,6 | 11,4 | 18,3 | 28,3 |
| DUI | 8,1 | 4,5 | 28,6 | 22,2 |
| ITA | 3,1 | 3,1 | 23,5 | 33,4 |
| FIN | 7,7 | 8 | 19,2 | 26,6 |
| ZWE | 2,9 | 8,2 | 17 | 29,5 |
| FRA | 4,2 | 7 | 24,8 | 21,4 |
| DEN | 15,8 | 7,8 | 7,8 | 25,3 |
| OOS | 2,7 | 5,6 | 24,4 | 24 |
| NED | 6,8 | 5,9 | 20,1 | 23,5 |
| IER | 5,2 | 6,5 | 18,8 | 20,9 |
| EU27 | 4,6 | 4,5 | 20,7 | 21,6 |
| POR | 1,6 | 3,8 | 18,2 | 23,8 |
| SPA | 3,5 | 4 | 13,1 | 14,5 |
2. Innovatievermogen volgens de World Competitiveness Ranking
Het International Institute for Management Development publiceert jaarlijks de World Competitiveness Ranking (WCR) waarin landen worden gescoord op hun concurrentiekracht. De ranking is opgedeeld in 4 hoofdfactoren. De hoofdfactor ‘Business Efficiency’ laat de mate zien waarin de nationale omgeving ondernemingen aanmoedigt om op een innovatieve, winstgevende en verantwoorde manier te presteren. Nederland bezit een plek in de top 10 voor deze hoofdfactor. In 2023 bekleedde Nederland zelfs de tweede plek. Onderstaande tabel laat de positie van Nederland zien op deze hoofdfactor voor de afgelopen 3 jaar. In de 2026 editie bekleedt Nederland de zevende positie.
| 2024 | 2025 | 2026 | |
| Singapore | 2 | 8 | 1 |
| Denemarken | 1 | 1 | 2 |
| Hong Kong | 7 | 2 | 3 |
| Taiwan | 6 | 4 | 4 |
| Ierland | 3 | 11 | 5 |
| Zwitserland | 5 | 6 | 6 |
| Nederland | 8 | 7 | 7 |
| Zweden | 4 | 9 | 8 |
| Saudi Arabië | 12 | 12 | 9 |
| Qatar | 11 | 5 | 10 |
| Verenigde Arabische Emiraten | 10 | 3 | 11 |
| Verenigde Staten | 19 | 19 | 12 |
| China | 15 | 18 | 13 |
| Bahrijn | 16 | 14 | 14 |
| Ijsland | 13 | 10 | 15 |
| Maleisië | 40 | 32 | 16 |
| Canada | 27 | 13 | 17 |
| Oman | - | 21 | 18 |
| Vietnam | - | - | 19 |
| Luxemburg | 26 | 23 | 20 |
3. Innovatievermogen volgens de European Innovation Scoreboard
De Europese Commissie heeft een scoreboard ontwikkeld voor het innovatievermogen van Europese landen. De European Innovation Scoreboard (EIS; in de periode 2010-2015 Innovation Union Scoreboard geheten) laat de positie van de EU-landen op een samenvattende indicator voor de innovatieve prestaties van landen zien. De landen worden ingedeeld in een viertal groepen: innovatieleiders, sterke innovatoren, middelmatige innovatoren en bescheiden innovatoren. Nederland behoorde tot 2015 tot de groep van sterke innovatoren, vanaf 2015 was Nederland innovatieleider. Daarna bleef Nederland innovatieleider, met uitzondering van 2021 toen Nederland eenmalig een sterke innovator was. Binnen 10 van de 12 dimensies presteert Nederland op of boven het EU-27 gemiddelde.
| De prestaties van landen in 2026 ten opzichte van die van de EU in 2026 (EU 2026 = 100) | |
| ZWE | 139 |
| DEN | 134,7 |
| NED | 127,4 |
| FIN | 124,4 |
| BEL | 123,2 |
| IER | 118,6 |
| LUX | 115,8 |
| OOS | 113 |
| DUI | 111,2 |
| FRA | 109,1 |
| EST | 108,6 |
| MAL | 101,1 |
| EU27 | 100 |