calendar tag arrow download print
Doorgaan naar inhoud

Nederlandse overheidsbijdrage aan R&D - naar type financiering

datapublicatie
19 april 2022
De R&D-financiering door de overheid kan verdeeld worden over institutionele financiering en project- of programmafinanciering. In deze datapublicatie laten we de ontwikkeling zien van het aandeel projectfinanciering van de Nederlandse overheid door de jaren heen. Vervolgens kijken we naar de verdeling van de project- en institutionele financiering van de R&D-uitgaven per departement.

In het kort

  • Het aandeel projectfinanciering van de Nederlandse overheid in 2021 is ongeveer een derde.
  • Het aandeel projectfinanciering stijgt o.a. door het Nationaal Groeifonds naar verwachting naar 37% in 2024.
  • Het aandeel project- en institutionele financiering varieert sterk tussen de departementen.


Directe overheidsfinanciering R&D in Nederland

Inhoudelijke toelichting
Bij R&D-financiering door overheidsdepartementen kan een onderscheid gemaakt worden tussen institutionele financiering en project- of programmafinanciering. Het aandeel projectfinanciering stijgt tussen 2005 en 2010, gevolgd door een licht variërend beeld. Tussen 2010 en 2015 is het aandeel projectfinanciering gedaald, met name als gevolg van het stopzetten van verschillende subsidievormen (zoals de FES-programma’s). Daarna groeit het aandeel projectfinanciering door naar 33% in 2021 (voorlopige cijfers). De verwachting is dat het aandeel projectfinanciering de komende jaren verder gaat toenemen, naar 37% in 2024, onder andere door de middelen van het Nationaal Groeifonds. 

In andere landen (voor zover informatie beschikbaar) verschilt het aandeel projectfinanciering sterk. Zo wordt in Oostenrijk in 2020 28% van de R&D-uitgaven van de overheid besteedt middels projectfinanciering en in Ierland ligt het percentage op 61%. Nederland heeft met 31% in 2020 een relatief klein aandeel projectfinanciering. Door de verwachtte stijging naar 37% komt Nederland meer gemiddeld uit.

Directe overheidsfinanciering R&D 2020 per departement

Inhoudelijke toelichting
Departementen die voornamelijk institutionele financiering geven zijn Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) met 81% en Infrastructuur en Waterstaat met 77% ( in 2020). Het hoge aandeel institutionele financiering bij OCW is grotendeels toe te schrijven aan de structurele financiering van de universiteiten (eerste geldstroom), die twee derde deel uitmaakt van het departementale onderzoeksbudget. Economische Zaken & Klimaat en Volksgezondheid, Welzijn en Sport, beide departementen met een relatief groot onderzoeksbudget, gaven respectievelijk 56% en 75% van hun onderzoeksbudget uit via projectfinanciering. Algemene Zaken en Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties - beide departementen met een vrij klein onderzoeksbudget - zetten hun onderzoeksbudget volledig uit via projectfinanciering.