Acht perspectieven helpen bij debat over wetenschap bij geopolitieke onrust
Het Rathenau Instituut publiceert vandaag een rapport met acht perspectieven op wetenschap in tijden van geopolitieke onrust. Het instituut wil hiermee het gesprek over dilemma's in de wetenschap verbreden en versterken. Daardoor kan Nederland doordachte en democratische beslissingen maken.
Het rapport Geopolitiek in wetenschapsbeleid – Dilemma's bij het mobiliseren van onderzoek maakt duidelijk dat er grofweg acht manieren zijn om naar wetenschap en wetenschapsbeleid te kijken. Voorbeelden van die perspectieven zijn dat wetenschap dient om technologisch als land zelfvoorzienend te zijn of dat wetenschap belangrijk is voor academische vrijheid.
Door de acht verschillende perspectieven ontstaan er dilemma's zoals wel of niet samenwerken met onvrije landen, of het stimuleren van open wetenschap versus het mobiliseren van wetenschap voor militaire belangen.
Het Rathenau Instituut hoopt dat het rapport gebruikt wordt als mensen uit het wetenschapssysteem met elkaar in gesprek gaan over het waarom, waartoe en wat en hoe van de wetenschap. 'We willen met ons rapport zorgen dat elk perspectief aan bod komt', aldus onderzoekscoördinator Jasper Deuten. 'Zo dragen we bij aan een degelijk, onderbouwd gesprek over wetenschap in tijden van geopolitieke spanningen.'
Voor het rapport brachten onderzoekers van het Rathenau Instituut in beeld hoe de verschillende organisaties in en rond het wetenschapssysteem reageren op de veranderende geopolitieke situatie. Daarvoor bestudeerden ze een aantal sleuteldocumenten zoals kamerbrieven, adviesrapporten en strategische agenda's. Verder interviewden ze beleidsmakers en beleidsuitvoerders. Daarnaast namen ze deel aan diverse dialogen en conferenties. Ook bestudeerden ze, aan de hand van krantenartikelen en bijeenkomsten, het debat rondom geopolitiek en wetenschap.'