calendar tag arrow download print
Dossier
03 mei 2021

Dossier de impact van onderzoek en innovatie

Hoe kun je maatschappelijke impact van wetenschappelijk onderzoek en innovatie bevorderen, en hoe kun je die impact evalueren? Het Rathenau Instituut onderzoekt wat er nodig is voor onderzoek met impact en wat impact belemmert. Deze dossierpagina geeft een overzicht van ons werk.

Hoge verwachtingen

De samenleving staat voor grote maatschappelijke uitdagingen: een uitweg uit de coronacrisis, de energietransitie of een toekomstbestendige gezondheidszorg. Wetenschappelijk onderzoek kan een bijdrage leveren aan het vinden van oplossingen voor maatschappelijke uitdagingen. De samenleving heeft dan ook hoge verwachtingen van de wetenschap. Denk aan vaccins en leefstijlregels om te voorkomen dat mensen ziek worden, aan publieke kennisorganisaties die de regering adviseren en aan de economische bijdrage van een universiteit, hogeschool of grote onderzoeksinfrastructuur aan een regio. Diverse bijdragen met uiteenlopende impact: van betere zorg, via effectief beleid tot een welvarende regio met lage werkloosheid en nieuwe bedrijvigheid.

Onderzoek naar impact

Hoe onderzoek precies kan leiden tot maatschappelijke impact, daarover zijn veel vragen en onduidelijkheden. Hoe kun je impact van wetenschappelijk onderzoek bevorderen, en hoe kun je die impact evalueren? Het Rathenau Instituut onderzoekt wat er nodig is voor onderzoek met impact en wat impact juist belemmert. We signaleren en anticiperen op nieuwe trends in beleid en praktijk. We identificeren randvoorwaarden voor samenwerking en mogelijke risico’s van maatschappelijke toepassingen van wetenschappelijke kennis. En we ontwikkelen geschikte manieren om onderzoek te evalueren.

Maatschappelijke impact is, kort gezegd, een verandering in de maatschappij dankzij het gebruik van resultaten van onderzoek.

Er is veel spraakverwarring over het begrip maatschappelijke impact van onderzoek. Maatschappelijke impact is, kort gezegd, een verandering in de maatschappij dankzij het gebruik van resultaten van onderzoek. Zoals in de voorbeelden hierboven: goede zorg, effectief beleid en een welvarende regio.

Onderzoek van het Rathenau Instituut laat het belang van samenwerking voor impact zien. Om tijdens het onderzoek gericht te werken aan maatschappelijke impact, is het nodig dat onderzoekers interactie of samenwerking aangaan met partijen die kunnen zorgen voor het gebruik en de toepassing van de resultaten van onderzoek. Dit is niet alleen een verantwoordelijkheid van de onderzoekers zelf, maar ook van de organisaties waarbinnen zij werken en financiers. Wat zijn de belangrijke vragen over impact van onderzoek? En hoe draagt het Rathenau Instituut bij aan de antwoorden op deze vragen? U leest het hieronder.

Welk initiatieven nemen Europese en nationale overheden om de maatschappelijke impact van wetenschappelijk onderzoek te vergroten?
Hoe kunnen kennisinstellingen de maatschappelijke impact van hun onderzoek vergroten?
Hoe kunnen onderzoeksfinanciers maatschappelijke impact van onderzoek stimuleren?
Wanneer leidt samenwerking tot impact?
Hoe voorkom je ongewenste maatschappelijke impact van wetenschappelijk onderzoek?
Hoe moet onderzoek geëvalueerd worden, om de maatschappelijke impact ervan zichtbaar te maken?